میراث/ زراعت چوب راهکاری برای جلوگیری از تخریب جنگل

میراث/ زراعت چوب راهکاری برای جلوگیری از تخریب جنگل

ایرنا/ جنگل های هیرکانی در شمال ایران منبع اصلی تامین بخشی از چوب مورد نیاز صنایع کشور هستند؛ این جنگل ها 1.9 میلیون هکتار وسعت دارند و سالانه در حدود 600 هزار متر مکعب چوب از آن برداشت می شود.

با این حال سالانه از زراعت چوب در ایران 2.5 میلیون متر مکعب چوب معادل 58 درصد چوب مصرفی در کشور به دست می آید که از این میزان حدود 90 درصد به صنوبرکاری اختصاص دارد.

استان گیلان فعال ترین استان کشور در صنوبرکاری است که با کاشت صنوبر در 62 هزار هکتار از اراضی این استان سالانه حدود 410 هزار مترمکعب چوب از آن برداشت می شود.

فرهنگ کاشت صنوبر در استان گیلان به قدری گسترش دارد که اغلب مردم در صورت داشتن زمین خالی، در آن صنوبر می کارند ولی در استان های دیگر، حتی استان های واقع در رشته کوه زاگرس که زمینه کاشت صنوبر در آنها مساعد است، این درخت زیاد کاشته نمی شود.

سیداحمد مولایی کشاورز صنوبر کار گیلانی تقویت صنوبرکاری را یکی از راه های مهم برای استفاده از زمین های بی بهره، غیرکشاورزی و بدون استفاده معرفی می کند.

وی تاکید دارد که اگر به بحث زراعت چوب توجه کافی نداشته باشیم، در آینده با کمبود مواد سلولزی مواجه خواهیم شد و از این رو برای حفظ اکوسیستم مناطق مختلف کشور نیازمند توسعه درختکاری هستیم.

مولایی گفت: صنوبر کاری با وجود فواید بسیار و تولید اکسیژن فراوان با وجود نیاز آبی کم، می تواند در زمینه اشتغال جوانان و کاهش واردات چوب نیز موثر باشد.

صنوبرکار گیلانی تاکید دارد که درآمد حاصل از صنوبر کاری بالاتر از کاشت درختان جنگلی است و میانگین برداشت چوب در پنج سال در هر هکتار بین 20 تا 25 متر مکعب است که 15 میلیون تومان ارزش اقتصادی دارد.

عضو مجمع عمومی کمیسیون ملی صنوبر کشور هزینه اولیه سالانه نگهداری هر هکتار از صنوبر کاری را یک میلیون تومان عنوان کرد و افزود: این میزان هزینه در سال های آینده به 300هزار تومان کاهش می یابد که در مقایسه با سایر محصولات کشاورزی هزینه صنوبر کاری بسیار اندک است.

در بیشتر درختان، ده ها سال زمان لازم است تا به مرحله برداشت چوب برسند که در مقایسه با متوسط عمر انسان، زمانی طولانی محسوب می شود.

برای همین از دیرباز بشر به استفاده از گونه ها و روش هایی روی آورد که دوره برداشت را کوتاه تر کند و صنوبر یکی از مهم ترین گونه ها برای تحقق این هدف است.

صنوبر دلتوئیدس با نام علمی پوپولوس دلتوئیدس (Populus deltoides) درختی است از تیره بید (Salicaceae) که گونه ای جنگلی محسوب نمی شود ولی به دلیل رشد سریع و چوب مناسب، به فراوانی در مناطق مختلف ایران کاشته شده است.

این گونه درختی به دلیل سازگاری زیاد و رشد سریع، برای رفع نیاز چوبی کشور مناسب است.

با گسترش صنوبرکاری، نه تنها از واردات چوب که در سال 1392 در حدود یک میلیون و 261 هزار متر مکعب به ارزش 515 میلیون دلار بود، بی نیاز می شویم، بلکه می توان در ردیف صادرکنندگان چوب نیز قرار گرفت.

همچنین صنوبرکاری باعث افزایش درآمد روستاییان و اشتغال زایی و استفاده بهینه از زمین های خالی می شود.

رییس گروه تولیدات دفتر بهره برداری سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور به خبرنگار ایرنا گفت: با توجه به وجود صنایع تبدیل اولیه و ثانویه چوب و تامین نشدن نیاز چوبی کشور، واضح است که نمی توان تمام چوب کشور را از جنگل های شمال که تنها منبع تامین کننده چوب ایران است، تامین کرد.

'غلامرضا هادی زاده' افزود: تراکم بالای کارخانه های صنایع چوب در شمال که متاثر از وجود جنگل های هیرکانی است، توقع تامین چوب را برای این کارخانه ها به دنبال دارد.

وی اظهار داشت: این نیاز باعث شده برخی از کشاورزان و حتی سازمان جنگل ها و مراتع، در اراضی جلگه ای شمال، گونه های تُند رشد همچون صنوبر بکارند اما این اقدام، خودجوش و محدود بوده است.

این کارشناس ارشد جنگل تاکید کرد: با توجه به افزایش جمعیت کشور و نیاز بیشتر مردم به چوب، کاشت گونه های تند رشد مثل صنوبر و یا گونه های چند منظوره مثل اوکالیپتوس و حتی گونه های میوه ده مانند فندق توصیه می شود.

وی افزود: حتی گونه هایی نظیر اقاقیا که به منظور تولید گل برای زنبورداری و یا زیباسازی فضای شهری و روستایی کاشته می شوند نیز در نهایت به تولید چوب می انجامد.

هادی زاده بیان کرد: اگر برای کاشت این گونه های متنوع فرهنگ سازی شود، می توان در مناطقی همچون حاشیه جاده های شهری، فضاهای سبز و بوستان ها، حاشیه جاده های بین شهری، حاشیه رودخانه ها و روستاها شاهد کاشت این درختان بود.

وی ادامه داد: با شناسایی میزان حاصلخیزی خاک در اراضی کشاورزی متصل به جنگل، اختصاص اراضی با حاصلخیزی کم یا کم بازده به کاشت گونه های جنگلی برای تقویت خاک جنگلی و همچنین جلوگیری از تخریب فیزیکی و شیمیایی خاک، می توان از اراضی موجود بهتر استفاده کرد.

به گفته رییس گروه تولیدات دفتر بهره برداری سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور، اراضی آبگیر و بدون استفاده نیز از دیگر مناطق مناسب صنوبرکاری به شمار می روند.

هادی زاده تصریح کرد: 'دارْکشت وَرْزی' (Agroforestry) یا بردن درخت به حاشیه و لابه لای اراضی کشاورزی و خانه های روستایی و یا تلفیق درخت با کشاورزی و باغبانی از دیگر ظرفیت های موجود برای توسعه زراعت چوب است.

وی افزود: دولت نیز باید در زمینه سرمایه گذاری اولیه، ارایه امکانات و ضمانت خرید آنها و ایجاد انگیزه مالی میان کشاورزان مشارکت داشته باشد.

هادی زاده ایجاد انگیزه تولید و صادرات چوب به ویژه در استان های مرزی را ضروری دانست و این اقدامات، علاوه بر ایجاد اشتغال، توانایی تامین چوب را در کشور بالا می برد زیرا برآوردن نیاز چوبی کشور از درختان جنگل های هیرکانی امکان پذیر نیست.

این کارشناس جنگل به محدودیت های موجود در این زمینه اشاره کرد و گفت: سیاست های نادرست، ضعف قوانین، تعارض بین بخش کشاورزی و جنگل داری، توجه افزون تر سیاستمداران به بخش کشاورزی در مقایسه با جنگل از جمله این مشکلات است.

به گفته وی، وجود کالاهای جانشین و ارزان تر از چوب، تامین نشدن آب مورد نیاز زراعت چوب به ویژه در استان های کم آب از شاخص ترین مشکلاتی که در زمینه زراعت چوب وجود دارد.

هادی زاده اظهار داشت: با وجود این مشکلات، گسترش زراعت چوب و صنوبرکاری غیر ممکن نیست و در صورت برنامه ریزی بلند مدت و کوتاه مدت، سطوح بسیار زیادی از شهرها و روستاها و بوستان ها و اراضی دیم و آبی به زیر کشت درختان خواهد رفت.

به گفته وی، ایجاد قطب های گردشگری با رواج گردشگری کشاورزی (Agritourism) به خصوص در روستاها، کاهش مهاجرت از روستا به شهر و از همه مهمتر پرداختن به مدیریت بر پایه 'جنگل داری' در جنگل های شمال به جای فشار به آن فقط برای تولید چوب، از دیگر فواید صنوبرکاری است.

[ منبع این خبر سایت خبر ایرونی می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «میراث/ زراعت چوب راهکاری برای جلوگیری از تخریب جنگل» اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت خبر ایرونی منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات