«دولت وحدت ملی» افغانستان دوام می‌آورد؟

«دولت وحدت ملی» افغانستان دوام می‌آورد؟

جوان آنلاین/ متن پیش رو در جوان انلاین منتشر شده و انتشار آن در اخرین خبر الزاما به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست

سرانجام، کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان در 21 سپتامبر نتیجه نهایی انتخابات ریاست جمهوری را اعلام کرد و احمد یوسف نورستانی ریاست این کمیسون، دکتر احمد اشرف غنی احمدزی را به عنوان رییس جمهوری اسلامی افغانستان معرفی کرد. این نقطه پایانی است بر فرایندی که قریب به شش ماه به طول کشید و در سه ماه اخیر درگیر تب و تاب مشکلاتی از ادعای تقلب گسترده، اتهامات علیه مسئولین برگزار کننده انتخابات، ورود آمریکا و سازمان ملل به بحران، بازشماری آراء و گفت‌وگوها برای حصول به توافق بود. توافق بین احمدزی و دکتر عبدالله‌ عبدالله، دو رقیب دور دوم انتخابات، در طول این جریان راه پرفراز و نشیبی داشت که در برخی مواقع تا حد شکست کامل نیز رسید اما با وجود تمام مشکلات و بسیار دیرهنگام به دست آمد تا آن که نورستانی بتواند رییس جمهور آینده افغانستان را به ملت منتظر این کشور و جامعه جهانی معرفی کند.

توافق و ساختار جدید
حالا حامد کرزی در مراسمی خداحافظی کرده تا بعد از 13 سال زمامداری پست ریاست جمهوری را به جانشین خود واگذار کند و بعد از این، احمدزی در ارگ کابل عهده‌دار مقام ریاست جمهوری افغانستان باشد. این نخستین انتقال مسالمت آمیز قدرت در افغانستان است؛ کشوری که قدرت در آن تا پیش از این یا به وراثت یا با زور اسلحه و کودتا به دست می‌آمد. هر چند که ورود احمدزی به ارگ کابل تحقق نخستین انتقال مسالمت‌آمیز قدرت است اما این امر به آسانی به دست نیامده و نتیجه توافقی بین او و عبدالله عبدالله است. قرار است تا بنا بر این توافق ساختار جدیدی از قدرت ایجاد شود. بخش مهم تغییر در ایجاد پست جدیدی است به نام ریاست اجرایی که قرار است عبدالله عبدالله عهده‌دار این پست باشد.

ریاست اجرایی به بیانی مختصر مقامی شبیه به پست نخست‌ وزیری است که در توافق‌نامه فعلی ریاست شورای وزیران را به عهده دارد و مسئول امور اداری و اجرایی حکومت است. این پستی است که در قانون اساسی افغانستان پیش‌بینی نشده و برای آن ایجاد شده تا نقطه پایانی بر اختلافات باشد. به همین جهت است که ایجاد این پست بر مبنای تقسیم مساوی قدرت بوده به نحوی که هر دو بهره برابری از قدرت داشته‌ باشند و دولت وحدت ملی تشکیل شود. کابینه افغانستان بر این اساس متشکل است از رییس جمهور، معاونان اجرایی، ریاست اجرایی، معاونان او، مشاور ارشد رییس جمهور و وزیران. هر دو رقیب به این ترکیب رضایت داده و حاضر شده‌اند تا بهره خود از قدرت را داشته باشند اما آیا رضایت آنها دوامی خواهد داشت و دولت وحدت ملی می‌تواند با این ترکیب دوره 5 ساله خود را تمام کند؟

وحدت شکننده در ارگ
ورود احمدزی به ارگ نخستین انتقال مسالمت‌آمیز قدرت را رقم می‌زند اما او با دولت وحدت ملی آمده که برخی با بیم و امید به آن نگاه می‌کنند. حفیظ‌الله عمادی، استاد دانشگاه در آمریکا، ‌معتقد است که حکومت وحدت ملی افغانستان با میانجی‌گری و مداخله آمریکا ایجاد شده و باعث شده تا همان افرادی که با سرمایه اکثریت خاموش سرمایه‌دار شدند و قانون را نقض کردند اکنون ادعای عمل در راستای حکومت وحدت ملی دارند. عمادی به توجه به این زمینه‌ها است که امیدی به حکومت وحدت ملی ندارد و سلیمان لایق، سیاستمدار و نویسنده، هم به همین زمینه‌ها توجه داشته و به کسانی اشاره می‌کند که از زمان جهاد مشکلاتی داشتند و با القاب و بدون القاب آمدند و صاحب سرمایه شدند. او معتقد است که همین افراد به قدرت رسیده‌اند و منتظر کارنامه سه ماه اول از تشکیل کابینه است تا معلوم شود حکومت وحدت ملی واقعیت دارد یا نه. دیگر نظرات حتی اگر با خوشبینی هم مطرح شوند باز این نوع نگرانی را با خود دارند به نحوی که گویا همه منتظر نحوه عمل دو برنده انتخابات هستند تا معلوم شود وحدت آنها شکننده خواهد بود یا آن که تاب بقاء را خواهد داشت.

توافق یا قدرت‌های موازی
در مورد آینده دولت وحدت ملی و نگرانی‌ها پیرامون آن می‌توان از یک جهت به همین فرایند طولانی تا ایجاد توافق نگاه کرد و هم‌چنین، می‌توان به اصل توافق و ترکیب موجود در آن توجهی داشت. فرایند طولانی تا ایجاد توافق ظرفیت‌ طرف‌های قدرت برای تشکیل دولت وحدت ملی را نشان داد که در کمترین حد ممکن است. طرف عبدالله عبدالله یا طیف اصلاحات و هم‌گرایی چندین بار از فرایند کنار کشید و باعث شد تا خطر فروپاشی این فرایند پیش بیاید. در مقابل، تیم احمدزی به نام تحول و تداوم به پشتوانه قدرت دولتی متهم بود که با دلگرمی از این پشتوانه به صورت جدی و قابل اطمینانی حاضر به پیمودن فرایند نیست. به هر صورت، فرایند توافق نشان می‌دهد که نتیجه به دست آمده از سر ناچاری و بنا بر شرایط سخت افغانستان بوده نه از سر هم‌فکری سیاسی و تعامل قابل اطمینان دو طرف.

پست نخست وزیری به لحاظ ساختاری تعریف و وظایف مشخصی دارد که کشورهای مختلف اجراء می‌شود اما پست ریاست اجرایی در این ساختار جدید افغانستان تنها شباهت ظاهری با این پست داشته و از دقایق آن چندان برخوردار نیست. هر چند که در اصل توافق آمده که ریاست شورای وزیران به عهده ریاست اجرایی است اما این امر نمی‌تواند به عنوان کاهش قدرت و نفوذ ریاست جمهوری بر این شورا باشد. از سوی دیگر، قرار گرفتن این پست در کنار ریاست جمهوری چندان مشخص نیست زیرا معلوم نیست که ریاست جمهوری تا چه اندازه بر ریاست جمهوری قدرت و نفوذ دارد یا این که ریاست اجرایی هم پاسخ‌گوی مجلس هست یا خیر.

علاوه بر این مسائل عدیده دیگری هم هست که همگی گواه بر ایجاد قدرت‌های موازی در ترکیب فعلی دارند تا آن که این ترکیبی برای دولت وحدت ملی باشد. قرار است تا رییس جمهور بعد از تحلیف یک کمیسیون ویژه برای برگزاری لویی جرگه و تعدیل در قانون اساسی تشکیل دهد. مشخص است که این اقدام برای قانونی شدن پست ریاست اجرایی و حدود و وظایف آن است. تغییر به وجود آمده با این کار وجهه قانونی پیدا می‌کند اما تا آن موقع باید دید که ترکیب فعلی و ایجاد قدرت‌های موازی چگونه می‌تواند به کار خود ادامه دهد و توافق دیرهنگام می‌تواند به چه نحو از پس اختلافات بربیاید و دوایی باشد بر دردهای افغانستان.

[ منبع این خبر سایت خبر ایرونی می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان ««دولت وحدت ملی» افغانستان دوام می‌آورد؟» اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت خبر ایرونی منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات