چرا عنکبوت در تارهایی که می‌تند، نمی‌چسبد؟

چرا عنکبوت در تارهایی که می‌تند، نمی‌چسبد؟

گنجینه/ تار عنکبوت از پروتئین رشته‌ای فیبروئین ساخته شده‌است. این پروتئین از آمینو اسیدهای آلانین و گلیسین، سرشار است. بیشتر رشته‌های پلی پپتیدی سازندهٔ این پروتئین، به صورت صفحات بتا آرایش یافته‌اند. این صفحات در زمینه‌ای از رشته‌های آمینو اسید به صورت صفحات آلفا جای گرفته‌اند. مارپیچ‌های آلفا با بی نظمی زیادی به هم پیچیده‌اند و همین بی نظمی باعث خاصیت کش سانی تار می‌شود. یکی از ویژگی‌های جالب تار عنکبوت این است که مقدار زیادی نمک و مواد ضد باکتری و ضد قارچ دارد که در برابر حملهٔ باکتری‌ها و قارچ‌ها از آن محافظت می‌کند.

دلیل تار تنیدن عنکبوت
عنکبوت در محل زندگی خودش تارهایی را درست می کندتا بتواند به شکار مگس وحشرات کوچک نظیر آن پرداخته و غذایش را تهیه کند تارهایی که عنکبوت به وجود می آورد دارای یک شکل هندسی بسیار دقیق و اغلب زیبا می باشد این تارها با همه ی زیبایی و دقتی که در ساختمان آنها به کار رفته است در حقیقت دامی مهلک و کشنده برای بسیاری از حشرات می باشدعنکبوت ها انواع متعددی دارند و هر نوعی از آنها تارهای متفاوتی از نظر ساختمانی درست می کنندتارها در ابتدا مایعی چسبنده اند که در مجاورت هوا خشک شده و شبیه نخ ابریشم می شود البته تمام عنکبوت ها برای شکار خودشان از این تارها استفاده نمی کنند بلکه بعضی به طور مستقیم به شکار کردن می پردازند.

تار عنکبوت چگونه ساخته میشود ؟
بسیاری می پندارند که عنکبوت با ابریشم خود فقط تارهای ساده می تند در حالیکه حقیقت آن است که هیچ جانداری به اندازه ی عنکبوت اینهمه از ابریشم استفاده های گوناگون نکرده است.
منظور از ابریشم همان مایعی است که از اندام عنکبوت تراوش می شود . در شکم عنکبوت غده هایی جای گرفته اند که ابریشم تولید می کنند . در قسمت بالای شکمش نیز اندام ریسنده تعبیه شده است . اندام ریسنده ی عنکبوت دارای سوراخهای بسیار ریزی است که ابریشم از درون آن با فشار بیرون می جهد . ابریشم بصورت مایع از اندام عنکبوت بیرون می آید ولی در مجاورت هوا بیدرنگ جامد و سفت می شود .

عنکبوت ابریشمهای گوناگونی تولید می کند . یک نوع از آن ابریشم چسبنده است که عنکبوت آن را در تار ریسی بکار می برد که حشرات را بخود جذب و به دام مرگ گرفتارشان می کند . انواع دیگر تارهای عنکبوت این چسبندگی راندارند بلکه در استحکام بخشیدن به تارهای دیگر نقش پره های چرخ را بازی میکنند . نوعی دیگر از ابریشم به کار پیله سازی جانور می آید .

نحوهٔ تولید تار
عنکبوت از آب به عنوان حلال پروتئین ابریشم خود استفاده می‌کند. در عنکبوت مجاری تار ریسی وجود دارند. در بخش ابتدای هر مجرا، غده‌های ترشحی وجود دارند که پروتئین سازندهٔ تار را ترشح می‌کنند. در این قسمت ملکول‌های پروتئین در حلال آب غوطه ورند و حالت بلور مایع دارند. در بخش دوم مجرا، پمپ‌های پروتون، فعالانه یون‌های H+ را به درون مجرا ترشح و آن جارا اسیدی می‌کنند در این محیط، از خاصیت آب دوستی بلور مایع کاسته می‌شود. در نتیجه، ملکول‌های آب از ابریشم تار جدا و به کمک پمپ Na+/K+ATPase از مجرا برداشته می‌شوند. مجرای تارریسی در انتهای خود باریک تر می‌شود. در نتیجهٔ نیرویی که از عقب و دیوارهٔ مجرا به بلور مایع وارد می‌شود، این بلور شکل رشته مانندی به خود می‌گیرد و با برداشت ملکول‌های آب حالت جامد تری پیدا می‌کنند. بخش بعدی مجرا نقش مرکز کنترل کیفیت را دارد و در صورتی که پیوستگی تار مشکل داشته باشد، آن را بر طرف می‌کند. بخش انتهایی مجرا، محل خروج تار ریسیده شده‌است. چون در این بخش، تار حالت جامد تری به خود می‌گیرد، غده‌های ویژه‌ای مواد لغزنده کننده‌ای را به سطح داخلی مجراترشح می‌کنند تا خروج تار تسهیل شود.

کاربردهای تار عنکبوت

تار عنکبوت از فولاد محکم تر است. با وجود این، در مقایسه با فولاد بسیار سبک و انعطاف پذیر است. از این رو برخی آن را فولاد زنده نامیده‌اند. این فولاد آن قدر محکم است که می‌توان از آن توری ساخت. و با آن یک بوئینگ ۷۴۷ را متوقف کرد و در عین حال، آن قدر سبک و انعطاف پذیر است که می‌توان از آن لباس تهیه کرد. بنابر این، کاربردهای آن در پزشکی و صنعت زیاد است.

کاربرد در پزشکی
به دلیل محکمی و در عین حال انعطاف پذیری، می‌توان از آن برای تهیهٔ نخ جراحی، زردپی و رباط مصنوعی و دستکش‌های جراحی بهره برد. تار عنکبوت نقش ضد عفونی کننده و پانسمانی نیز دارد. زیرا عنکبوت برای حفاظت تار پروتئینی خود در برابر باکتری و قارچ‌ها، تارش را به مواد ضد باکتری و ضد قارچ آغشته می‌کند. از این رو می‌توان از آن برای پانسمان زخم استفاده کرد

کاربرد در صنعت

تولید طناب‌های بسیار محکم برای کوهنوردی، چتر نجات
تولید تورهای ماهیگیری محکم
تولید لباس غواصی مقاوم در برابر کوسه‌ها
تولید لباس ضد گلوله

چرا عنکبوت در تارهایی که می‌تند، نمی‌چسبد و در آنها گیر نمی‌کند؟


برای توضیح این پدیده، سه فرضیه عنوان شده است:
فرضیه اول می‌گوید که احتمالاً عنکبوت یک نوع روغن از خودش تولید می‌کند که خاصیت ضد چسبندگی دارد و باعث می‌شود پاهای عنکبوت به تارها نچسبد. اما در اینجا یک مشکل اساسی وجود دارد و آن این است که وجود چنین روغنی تا به حال اثبات نشده است!

فرضیه دوم بر این واقعیت استوار است که میزان چسبندگی تارهای مختلف متفاوت است. یعنی در ساختمان یک تار عنکبوت مجموعه‌ای از تارها ، با چسبندگی‌های متفاوت وجود دارد و تارهایی که چسبندگی کمتری دارند در مرکز شبکه قرار دارند. همچنین تارهای شعاعی و رشته‌هایی که شبکه تار عنکبوت را به درخت یا سایر تکیه گاه‌ها متصل می‌کنند، غیر چسبنده هستند. برخی پژوهش‌گران بر این باورند که عنکبوت‌ها به طور غریزی فقط بر روی این تارها حرکت می‌کنند.

اما فرضیه سوم درباره ویژگی که پای عنکبوت دارد، سخن می‌گوید:
پای برخی از عنکبوت‌ها عملکرد ویژه‌ای دارد. این عملکرد باعث می‌شود که عنکبوت بتواند خیلی سریع خودش را از تار چسبنده جدا کند. در انتهای پای عنکبوت یک جفت قلاب خاردار و کش‌سان وجود دارد که به سطح گیاهان می‌چسبد و راه رفتن عنکبوت را بر روی این سطوح آسان می‌کند.

هنگامی که این قلاب‌ها بر روی رشته‌های چسبنده تار عنکبوت قرار می‌گیرند ، به آنها می‌چسبند و جدا نمی‌شوند. اما وجود قلاب دیگری که با پرزهای خاردار و کش‌سان همکاری می‌کنند، باعث می‌شود که پای عنکبوت از تار جدا شود. به این صورت که قلاب ، تار چسبنده را می‌گیرد و آن را در جهت مقابل می‌کشد، وقتی که قلاب آزاد می‌شود، قلاب‌های خاردار به حالت اول برمی‌گردند و با شدت ، تار را رها می‌کنند و با استفاده از این خاصیت فنری، پا را آزاد می‌کنند

[ منبع این خبر سایت خبر ایرونی می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «چرا عنکبوت در تارهایی که می‌تند، نمی‌چسبد؟» اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت خبر ایرونی منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات