در محضر بزرگان/ سیره علمی امام رضا راهبرد غلبه بر تهاجم فرهنگی

در محضر بزرگان/ سیره علمی امام رضا راهبرد غلبه بر تهاجم فرهنگی

خراسان/ مبالغه نیست اگر آیت ا... مکارم شیرازی را از پرکارترین وپراثرترین مراجع تقلید امروز بدانیم .ایشان بیش از نیم قرن قبل ،مجله ارزشمند «مکتب اسلام »را با کمک جمعی ازفضلای حوزه علمیه قم همچون آیت ا...سبحانی، دیگر مرجع تقلید پرکاروپرتالیف، راه اندازی کرد وسرسلسله نسلی متفاوت ازمراجع وفضلای حوزه شد.
این مرجع گرانقدر چندین سال است که فصل تابستان به مشهد مقدس مشرف می شود و علاوه برزیارت، با فضلا وزائران حرم مطهررضوی دیدارمی کند . امسال، دراواخرحضور آیت ا... مکارم شیرازی در مشهد، توفیقی دست داد تا طی تماس با یکی ازاعضای دفتر وی، قرارگفت وگو با این مرجع تقلید را بگذاریم .بعداز هماهنگی ،سوال ها برای این مرجع تقلید ارسال شد. محور سوال ها، مناظرات حضرت امام رضا (ع) درایام کوتاه ولایت عهدی بود که آیت ا...مکارم شیرازی با وجود مشغله های فراوان به طور مکتوب به آن ها پاسخ داد. آیت ا...مکارم شیرازی که کتابی درباره مناظرات امام رضا(ع) تالیف کرده است، دراین پاسخ مکتوب ،زندگی پربرکت امام رضا(ع) را سرآغاز یک تحول علمی خواند و دلیل ملقب شدن حضرت به «عالم آل محمد (ص) » را تبیین کرد.
مناظره علمی با اهداف سیاسی
به نوشته این مرجع تقلید، مناظرات علمی امام رضا(ع) که با اهداف سیاسی خلافت عباسی برگزارشد ، منطق امام (ع) را دربرابر علمای سایر فرق وادیان آشکارکرد و در نهایت، ناکامی مامون را در برگزاری این مناظره ها درپی داشت. نکته مهم دیگری که این مرجع تقلید در پاسخ مکتوب به سوالات خراسان مطرح کرد، تشابه شرایط امروز ما با شرایط عصرامام رضا(ع) در برخی عرصه هاست؛ امری که به اعتقاد وی اقتضا می کند، ما نیز با دنبال کردن سیره عالم آل محمد (ص) وازطریق مناظرات علمی و حساب شده ،منطق قوی اسلام را برای جهانیان آشکار کنیم .متن پاسخ آیت ا...مکارم شیرازی به این شرح است : آغاز ماه ذی القعده، مطابق روایتی میلاد حضرت معصومه(س) و یازدهم این ماه میلاد برادر گرامی اش حضرت رضاست و به همین دلیل این دهه را دهه کرامت و دهه نور و برکت نامیدند.
علت ملقب شدن امام رضا(ع) به «عالم آل محمد(ص)»
می دانیم هر یک از امامان اهل بیت(ع) به لقبی مشهور شدند از جمله حضرت رضا(ع) به «عالم آل محمد(ص)» در حالی که تمام این القاب مانند صادق، کاظم و جواد بر تمام امامان صدق می کند ولی به خاطر پررنگ شدن یک ویژگی از صفات برجسته آن ها، آن لقب برای آنان ماندگار شده است. حضرت رضا(ع) به خاطر مناظرات وسیع و گسترده علمی و کلامی با روسای بزرگ ادیان مختلف و پاسخگویی با مسلمات خودشان سبب شد که همگی به علم و دانش او اعتراف کنند و آوازه اش در تمام نقاط کشور اسلام پیچید، به همین دلیل او را «عالم آل محمد(ص)» خطاب کردند.
بهره بردن امام رضا(ع) از فرصت ولایت عهدی
جالب این که امام گرچه مسئله ولایت عهدی مأمون را با کراهت پذیرفت زیرا می دانست جنبه سیاسی دارد و برای جلب توجه پیروان مکتب اهل بیت(ع) که اکثریت مسلمانان ایران را تشکیل می دادند، بود حتی شعار «الرضا لِآل محمد(ص)» شعار اصلی قیام ابومسلم و سقوط حکومت بنی امیه و روی کار آمدن بنی عباس شد، ولی امام از یک جهت خوشوقت بود که می تواند از طریق جلسات دربار مأمون که کانون خبرهای مهم کشورهای اسلامی محسوب می شد، پیام اسلام و مکتب اهل بیت(ع) را در همه جا نشر دهد.
هجوم افکار و عقاید به جهان اسلام در عصر امام رضا(ع)
نکته مهم اینجاست که با توسعه بی سابقه قلمرو اسلام در عصر هارون و مأمون تمدن های مختلف وعقاید و فرهنگ اقوام گوناگون به داخل کشور اسلامی هجوم آورد و درگیری شدید فکری واقع شد. گروهی از مسلمانان مخصوصا جمعی از جوانان شیعه در میان این تضاد فکری سرگردان و گرفتار شدند.
اهداف سیاسی مأمون از برگزاری مناظرات
مأمون که خود را طرفدار علم و دانش می دانست و البته بی نصیب از علم نبود واظهار تمایل به تشیع می کرد، علاقه داشت دربارش مرکز مناظرات علمی گردد تا از فواید سیاسی آن بهره مند شوند.
تعداد مناظرات
مناظرات هفت گانه امام با عمران صابی، جاثلیق رومی، هربز اکبر (بزرگ زردشتیان)، رأس الجالوت (بزرگ یهودیان)، سلیمان مروزی (عالم بزرگ عقائد در خطه خراسان)، علی بن محمد جهم (مرد ناصبی) و مناظره با ارباب مذاهب مختلف در بصره.
اهمیت مناظرات
هر یک از این مناظرات دارای محتوای عمیق و جالبی است که حتی امروز با گذشت حدود هزار و دویست سال از آن تاریخ، راهگشا و روشنگر و بسیار آموزنده و پربار است، هم از نظر محتوا و هم از نظر فن مناظره و طرز ورود و خروج در بحث ها. پیروزی آشکار منطق امام در برابر این گروه ها از رویدادهای مهم تاریخ اسلام محسوب می شود که خوشبختانه متن آن مناظرات در منابع معروف اسلامی آمده و ما آن ها را به طور فشرده در کتاب مناظرات تاریخی امام رضا(ع) آورده ایم.
نقشه سیاسی مأمون در مناظرات
نکته جالب دیگر این که قرائن نشان می دهد که یکی دیگر از اهداف مأمون این بود که اگر بتواند ابهت علمی امام را بشکند، مبادا برتری کامل علمی او سبب جلب توجه مردم به بنی هاشم و در نتیجه به خطر افتادن خلافت بنی عباس شود، هرچند مأمون نه تنها به این هدف نائل نشد بلکه نتیجه، درست عکس آن بود. به هر حال برای رسیدن به این هدف، طبق بعضی از روایات معروف، مأمون روزی به دنبال سلیمان مروزی که گفتیم معروف ترین عالم کلام (عقائد) در منطقه خراسان بود، فرستاد. هنگامی که سلیمان نزد مأمون آمد، به او پیشنهاد مناظره با حضرت رضا(ع) را کرد، سلیمان که به علم خود بسیار مغرور بود گفت: من دوست ندارم پسرعموی تو را نزد تو خجل و شرمسار کنم. مأمون گفت: اتفاقا هدف من همین است. سلیمان گفت: اگر واقعا چنین است آماده ام. در این هنگام مأمون دعوت محترمانه ای خدمت امام فرستاد و اورا به مجلس خود دعوت کرد.
ناکامی مأمون در اولین مناظره
امام(ع) به تقاضای سلیمان وارد مسئله معروف «بداء» شد که از مسائل پیچیده کلامی است. امام بحث مشروحی در این زمینه کرد و سلیمان که منکر مسئله «بداء» بود اعتراف کرد که «بداء» حق است و گفت: از امروز به بعد مسئله «بداء» را انکار نخواهم کرد. مأمون رو به سلیمان کرد و گفت: اگر سوال دیگری داری مطرح کن. سلیمان از حضرت اجازه گرفت و بحث اراده را پیش کشید (منظور اراده خداست که آیا ازلی بوده یا حادث؟) امام پاسخ کافی به او داد که شرح آن در کتب حدیث و کلام آمده. امام از طرق مختلف راه را بر سلیمان بست و ثابت کرد که اراده از صفات فعل است و حادث است و نمی تواند عین ذات خدا باشد. سلیمان خود را چنان در تنگنا دید که قادر بر جواب نبود و از سخن گفتن باز ماند.
تشابه شرایط امروز با اوضاع عصر امام رضا(ع) در برخی عرصه ها
نکته مهم دیگری که در این جا قابل ذکر است، این است که شرایط زمان ما از جهاتی شبیه شرایط زمان امام رضا(ع) است، فرهنگ های بیگانه از طریق رسانه هایی که در یک لحظه از شرق به غرب جهان و از شمال به جنوب اخبار را می برند، به فرهنگ اسلام هجوم آورده و از سوی دیگر، دشمنان به عنوان یک ابزار سیاسی می خواهند از این تهاجم فرهنگی که عقایدو اخلاق را نشانه گیری می کند بهره بگیرند، هرگاه همان روش امام علی بن موسی الرضا(ع) را در پیش بگیرید و ازطرق مناظرات منطقی و محترمانه و حساب شده علمی شبهات را بزداییم و منطق قوی اسلام را روشن سازیم بر این تهاجم فرهنگی غالب خواهیم شد. امیدوارم از برکات عنایات آن حضرت، علمای اسلام در این مبارزه پیروز شوند.

[ منبع این خبر سایت خبر ایرونی می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «در محضر بزرگان/ سیره علمی امام رضا راهبرد غلبه بر تهاجم فرهنگی» اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت خبر ایرونی منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات