نقدی بر بسته ضد رکود دولت اعتدال

نقدی بر بسته ضد رکود دولت اعتدال

مهر/ مطلبی که می خوانید از سری مطالب خبرگزاری مهر است و انتشار آن الزاما به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست.
چندی است دولت دو بسته تحلیل گذشته - حال و برنامه برای آینده با عناوین "چرایی بروز رکود تورمی و جهت گیری های برون رفت از آن" و "سیاست های اقتصادی دولت برای خروج غیر تورمی از رکود طی سال 1393 و 1394" منتشر کرده، بسته هایی که رئیس دولت خواسته آن را به نقد اقتصادان ها بگذارد و در نتیجه تلاشی که وعده اش را داده بود، اجرایی کند.
با این حال، بسته خروج از رکود دولت محاسن و معایبی دارد که نمی توان به راحتی از آن گذشت. محاسنش می تواند راهگشای اقتصاد ایران باشد اما معایبش مشکلاتی را بر سر راه تلاش کابینه یازدهم برای حل بحران اقتصادی به وجود می آورد. در این راستا به نظر می رسد موارد ذیل را می توان به عنوان محاسن این بسته به حساب آورد:

1. ارائه برنامه اقتصادی کوتاه مدت به صورت مکتوب توسط دولت موضوعی قابل تقدیر است. موضوعی که می تواند سرآغازی بر تقویت ادبیات کتبی و دقیق در ساختار تصمیم گیری و تصمیم سازی کشور باشد.

2. شیوه ارائه تحلیل مسیر طی شده در گذشته - در نقاط عطف - و ارائه طریق برای آینده که در این دو سند ذکر شده، مبتنی بر 4 سطح "تکانه اولیه، عوامل انتشار، عوامل زمینه ساز و عوامل انتقال دهنده درطی زمان" است که ساختاری جدید در بیان موضوعات اقتصاد کلان ایران به نظر می رسد و می توان این موضوع را از نقاط قوت دو متن مذکور دانست.

3. راهکارهای ارائه شده در این بستر که بر پایه تحلیل و استراتژی کلان مشخص بنا شده، عموما نگاهی جزئی دارد. نگاهی که باعث می شود سیاست های اقتصادی از صرف بیان سخنان کلی به سوی اقدامات عملی سوق داده شود. علاوه بر این وجود نگاه بخشی به همراه نگاه کلان و جزئیات از یک طرف و از سوی دیگر، تعیین مجری برای هر کدام از سیاست های عملیاتی در این بسته را نیز می توان از محاسن آن به حساب آورد؛ با این وجود ای کاش مجریان مرتبط با هر کدام از این سیاست ها هم نام برده می شد تا تحلیل ها در این خصوص غنی تر شود.

4. اینکه هر یک از سیاست های مشخص شده در بسته خروج از رکود بنابر نیاز به مصوبه از دولت یا مجلس یا عدم نیاز به آنها تقسیم بندی شده از دیگر محاسن این بسته به حساب می آید.

5. با وجود حاکمیت نگرش قیمت گرایی در این بسته سیاستی، توجه به موضوع فضای کسب و کار از دیگر نکات مثبت این سند خواهد بود.

اما با وجود این محاسن، بسته خروج از رکود دولت معایبی نیز دارد و رفع این معایب می تواند کمک شایانی به رسیدن دولت به آنچه مقصود اوست، داشته باشد.

1. بی توجهی به مقوله فساد به عنوان یکی از چالش برانگیزترین موضوعات ضد توسعه ای اقتصاد ایران و محول کردن تلویحی آن به ساز و کار بازار یکی از معایب این بسته به حساب می آید به خصوص با عنایت به ضعف ساختار نهادها در ایران.

2. بخش هایی که به عنوان تکانه های اولیه مورد توجه قرار گرفته، دارای روابط پسین و پیشین قابل توجه با سایر بخش های اقتصاد ایران نیستند، در نتیجه این بخش ها به سختی می توانند محرک تقاضا برای خروج از بحران فعلی باشند. به عبارت دیگر بخش های انتخاب شده، عموماً، حداقل اثر پروانه ای برای تحریک سایر بخش ها را دارند. به طور نمونه در بخش سیاست های افزایش ظرفیت گاز، اهتمام دولت "تولید و پالایش 100 میلیون متر مکعب در سال 93 و 100 میلیون متر مکعب در سال 94 از میدان مشترک پارس جنوبی" (مورد 10.4) بیان شده و در ادامه در بخش پتروشیمی "افزایش تولید پتروشیمی های موجود با تزریق گاز جدید" (مورد 15.4) مطرح شده همچنین "افزایش صادرات محصولات پتروشیمی از سطح 9.9 به 12 میلیارد دلار در سال 93" عنوان شده که به نظر می رسد همگی در ادامه هم بوده و قابل دسترسی است با این وجود انجام تمامی این موارد به دلیل کم بودن روابط این بخش ها در جدول داده و ستانده با سایر بخش ها نمی تواند محرک تقاضا در اقتصاد ایران آن هم در شرایط دشوار کنونی باشد.

3. موضوع افزایش صادرات غیرنفتی به عنوان یک سیاست مهم دیگر برای خروج از رکود در این بسته جای تامل دارد. بدون شک اگر مقصود از این افزایش صادرات، افزایش صادرات صنایعی همچون صنعت پتروشیمی است، به نظر می رسد کاری از پیش نمی رود چرا که هم اکنون این صنعت به اندازه ظرفیت تولید، فروش دارد. اما اگر این صادرات به حوزه دیگری مانند صنایع خودرو، لوازم خانگی و یا نساجی – که به دلیل نبود تقاضا مشکل تولید زیر ظرفیت دارند-متمرکز شده باید گفت که این موضوع هم چالشی بزرگ ایجاد می کند، چرا که این صنایع هم اکنون با وجود ظرفیت مازاد کافی شرایط صادرات ندارد.

4. یکی دیگر از معایب این بسته را می توان کم توجهی دولت به منابع خود دانست. در شرایطی که بسته پیشنهادی موارد هزینه ای یا کاهش درآمدی (مانند کاهش پایه های مالیاتی و یا نرخ های مالیاتی) برای خود در نظر گرفته، دولت بدون شک با مشکل در هزینه های اجرای بسته مواجه می شود. در این شرایط بی توجهی به این موضوع را شاید بتوان یکی از دلایل بروز مشکلاتی برای اجرایی شدن بسته دانست.

5. تامین منابع جدید برای بانک ها یکی دیگر از ضعف های این بسته به حساب می آید. چرا که با توجه به شرایط بازار مسکن، فروش دارایی های غیر منقول بانک ها عملا سخت و شاید غیرممکن باشد. در خصوص دارایی های منقول نیز شرایط موجود در بازار سرمایه، امکان فروش سهام شرکت های وابسته به بانک ها را مهیا نمی کند.

6. درنهایت در بسته ارائه شده با وجود توجه قابل تقدیر به فضای کسب و کار –که پیشتر به آن اشاره شد - به موارد 10 گانه هزینه های راه اندازی فعالیت اقتصادی ( Cost Of Doing Business) که یکی از مهمترین شاخص های فضای کسب و کار است و سهم بزرگی در ناکاری بلندمدت اقتصاد ایران دارد کمتر عنایت شده است.

با این وجود نباید فراموش کرد که اقتصاد ایران در شرایط فعلی، نیازی اساسی به تغییر دیدگاها و سیاست ها دارد. تغییری که بدون شک بسته پیشنهادی دولت برای خروج از رکود می تواند، به عنوان یکی از مولدهای اصلی آن به حساب آید. بسته ای که در صورت توجه و رفع نواقص به عنوان سند تاریخی در عرصه اقتصادی کشور خواهد بود.

[ منبع این خبر سایت خبر ایرونی می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «نقدی بر بسته ضد رکود دولت اعتدال» اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت خبر ایرونی منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات