گزارشی که در جهت عادی‌سازی نیست؛ نگاهی به گزارش جدید آژانس انرژی اتمی

گزارشی که در جهت عادی‌سازی نیست؛ نگاهی به گزارش جدید آژانس انرژی اتمی

روزنامه جوان/ متن پیش رو در جوان منتشر شده و انتشار آن در اخرین خبر الزاما به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست

گزارش جدیدی که آژانس جمعه گذشته منتشر کرد، سومین گزارش فصلی است که بعد از توافقات جدید هسته‌ای ایران با آژانس (11 نوامبر 2013) و ایران با گروه 1+5 (24 نوامبر 2013) منتشر شده است. این گزارش از دو منظر قابل ارزیابی است: اولاً اینکه آژانس بر مبنای بررسی تشریح جنبه‌های عینی و فنی همکاری‌های انجام شده طی سه ماهی که از گزارش فصلی قبلی گذشته است، محورهای اقدامات انجام شده و تاثیر آنها بر رفع نگرانی‌های آژانس را ذکر کرده است. از این منظر، آژانس بیش از 20 بار تأیید کرده است که ایران به تعهدات مربوط و الزامات داوطلبانه جدیدی که حدود 10 ماه پیش به عنوان اعتمادسازی پذیرفته، پایبند بوده است. ثانیاً اینکه اثرگذاری این گزارش بر تغییر جدی ارزیابی آژانس از ماهیت صلح آمیز برنامه هسته‌ای ایران، دور از انتظار است و از این رو، ارزیابی‌ها به اندازه عمق و سطح اقدامات انجام شده، ابهامات را کاهش داده‌اند بدون آنکه قادر به تغییر چشم انداز حذف فوری مصوبات قبلی شورای حکام و تغییر مسئله هسته‌ای در دستورکار آژانس باشند.

از حیث مقایسه گزارش اخیر با گزارش‌های فصلی قبلی، چهار نکته مهم حاکی از تغییر رویه مدیرکل آژانس را می‌توان نام برد:

 اولاً آژانس یکی از موضوعات مهمی را که در فصل قبل حل نشده و نیازمند توضیحات بیشتر اعلام کرده بود، در این گزارش جدید مختومه کرده است. به واقع، آمانو بر اساس وعده‌ای در تهران در نشست خبری مورخ 17 اوت پاسخ‌های ایران در مورد مسئله مربوط به چاشنی‌های انفجاری را هرچند خارج از عرف و رویه معمول صنعتی شمرد، اما دلیلی برای نپذیرفتن توضیحات ایران در این زمینه نیافت. از همین رو، مسئله مذکور دیگر در میان موضوعات باقیمانده وجود ندارد اما آژانس تأکید کرده که در این خصوص، پس از خاتمه پاسخ‌های جزئی به کلیه موضوعات باقیمانده، آن را در قالب ارزیابی سیستمی و کلان برنامه هسته‌ای ایران یکبار دیگر و مورد ارزیابی کلی ( ونه جزئی) قرار خواهد داد. در واقع، هنوز آژانس رضایت مندی در مورد بستن کامل و دائمی این موضوع ندارد. از این رو است که در بند 11 تصریح شده که «مدیرکل همچنین توجه کرد که آژانس نیازمند بررسی همه مسائل باقیمانده گذشته، از جمله چاشنی‌های انفجاری و قرار دادن همه آنها در یک سامانه و ارزیابی سیستمی در کلیت آن می‌باشد». به هر حال، آژانس موضوع مذکور و همه هفت گام فاز دوم همکاری‌های مشترک را بسته است.

ثانیاً با وجود تأخیر در اجرای پنج گام فاز سوم همکاری‌ها که تنها تا 25 اوت (3 شهریور) زمان داشته است، آمانو تنظیم گزارش جدید را به مدت 11 روز به تأخیر انداخت تا گزارش جدید طوری نوشته نشود که از آن «عدم ایفای توافق‌های صورت گرفته در این مرحله» استنباط شود، زیرا ایران در مهلت مذکور به دلیل اعتراضی که به مختومه نشده چاشنی انفجاری داشت، تنها یک مورد را به اتمام رسانده بود. بنابراین، ایران با استناد به مهلت اندک باقیمانده بعد از دیدار آمانو در تهران و پیچیدگی فنی گام‌های درخواست شده، عملاً آژانس را ناگزیر کرد تخطی ناپذیری مهلت‌ها را کنار بگذارد. همانگونه که عبارات این گزارش پیداست، آژانس از کاربرد واژگان منفی حتی در مورد دو اقدامی که تازه آغاز شده‌اند، خودداری کرده است.

ثالثاً گفتنی است که آژانس در برابر اعتراض رسمی ایران به گزارش فصلی قبلی به ویژه وارد شدن مدیرکل به مسائلی نظیر پارچین که در دستورکار همکاری‌های طرفین قرار نداشته و با توافق پادمان و توافق ژنو هم مرتبط نبوده‌اند، نوعی رفتار تعدیلی را به اجرا گذاشته است. بر این اساس، آمانو این بار از تکرار بند 59 گزارش قبلی خودداری کرده است.

رابعاً در مورد توافق طرفین برای گام بعدی همکاری‌ها، آژانس عدم دریافت پاسخ ایران را دو بار در گزارش خود منعکس کرده است. این مقوله از آن جهت برای آژانس بسیار حائز اهمیت است که تا زمان محقق نشدن توافق مذکور، آژانس قادر به پیگیری فعالیت‌های خود در رابطه با سند «چارچوب مشترک همکاری» نخواهد بود. به نظر می‌رسد که طی مدتی که طرفین بر اتمام دو مورد باقیمانده از پنج گام مربوط به فاز سوم تمرکز می‌نمایند، ایران می‌تواند از فاز چهارم برای مختومه کردن آنها استفاده کند.

در نهایت، ارزیابی‌های مثبت آژانس در این گزارش همانند دو گزارش فصلی قبلی و سایر گزارش‌های پیش از آن، اثر جزئی بر عادی شدن مسئله هسته‌ای در آژانس و اثبات ماهیت صلح آمیز برنامه هسته‌ای کشور دارد. از همین رو است که رویکرد دوپهلویی که بیش از یک دهه در رویه آژانس در مورد کشورمان وجود داشته است، کماکان باقی است. این رویکرد حاکی از این است که آژانس عدم انحرافی در فعالیت‌های هسته‌ای اظهار شده نیافته است اما نمی‌تواند در مورد نبود تأسیسات یا فعالیت‌های اعلام نشده، اظهارنظر نماید. این بند از گزارش، تکراری و فاقد تأثیرگذاری بر چشم‌انداز مذاکرات است. به نظر می‌رسد که ظرفیت‌های این گزارش، عمدتاً معطوف به تقویت زمینه‌های توافق در مذاکرات آینده بوده و آمانو از اینکه هرگونه تعلل یا اختلال در این روند، به وی و گزارش‌هایش نسبت داده شود، به شدت پرهیز کرده است.

[ منبع این خبر سایت خبر ایرونی می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «گزارشی که در جهت عادی‌سازی نیست؛ نگاهی به گزارش جدید آژانس انرژی اتمی» اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت خبر ایرونی منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات