تورم تولید کننده همچنان بالاتر از تورم مصرف کننده/ آیا سیاست دوپینگ قیمتی دولت دهم ادامه می یابد؟

تورم تولید کننده همچنان بالاتر از تورم مصرف کننده/ آیا سیاست دوپینگ قیمتی دولت دهم ادامه می یابد؟

خراسان/ افزایش بیشتر شاخص بهای تولید کننده در مقایسه با شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در چند سال اخیر، این خطر را ایجاد کرده است که با انتقال این فشار تورمی تولیدی بر بخش مصرف باعث بالارفتن قیمت های مصرفی خانوارها شود. این امر لزوم توجه بیشتر به سیاست های قیمت گذاری و جلوگیری از سرکوب قیمت ها در سطح خرد را گوشزد می کند.

بانک مرکزی در هفته ای که گذشت، گزارشی از وضعیت شاخص بهای تولیدکننده در تیرماه سال جاری را ارائه داد. این گزارش حاکی از آن است که این شاخص در 12 ماه گذشته 9/24 درصد رشد داشته است. نگاه به این رقم به دور از واقعیات ایران، اوضاع وخیمی را نشان می دهد اما در نظر گرفتن آن در شرایط چند سال گذشته اقتصاد کشور، امیدوار کننده است. چرا که هم چنان از رشد شاخص بهای تولید کننده کاسته می شود. شاخص بهای تولیدکننده تیرماه هم چنین نسبت به ماه گذشته 5/1 درصد رشد داشته است. این در حالی است که این شاخص نسبت به ماه گذشته سال قبل نیز 6/16 درصد افزایش داشته است.

نگاهی گذرا به آمارهای شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی و مقایسه آن با شاخص بهای تولیدکننده حاوی نکاتی است که در این گزارش به آن اشاره می شود. شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در 12 ماه منتهی به تیرماه 93، 3/25 افزایش یافته است که کمتر از رقم افزایش بهای تولیدکننده است. این در حالی است که بهای کالاهای مصرفی در تیرماه نسبت به ماه مشابه سال قبل 6/14 درصد رشد داشته است که دو درصد بیشتر از شاخص تولید کننده است. سوالی که در این جا مطرح می شود این است که بالاتر بودن تورم نقطه به نقطه بر پایه شاخص تولیدکننده نسبت به شاخص مصرف کننده به چه معناست؟ و چه تفسیری از آن می توان برای فعالان اقتصادی و شهروندان ارائه نمود؟ برای پاسخ به این سوال باید ابتدا به سراغ تعاریف این دو شاخص برویم تا بتوانیم مقایسه ای کارا انجام دهیم. به صورت کلی اقتصاددانان و متخصصان آماری برای اینکه بتوانند توضیح بهتری از تغییرات چندین متغیر همگن ارائه کنند، به سراغ شاخص ها می روند. به صورت مشخص شاخص های قیمتی نمایانگر وضعیت کلیه قیمت ها در اقتصاد است.

به عنوان مثال برای اینکه تغییرات قیمت کالاهای مصرفی خانوار اعم از خوراکی ها، پوشیدنی ها، مسکن و... را بتوان ملموس بیان کرد، شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفیconsumer price index )) ایجاد شده است. نکته جالب توجه این که تورمی که همه سراغ آن را می گیریم، براساس این شاخص ساخته می شود. این شاخص تغییرات قیمت بازاری کالاها و خدماتی را که خانوارها از بازارهای خرده فروشی خریداری می کنند را می سنجد. در مقابل شاخص بهای تولید کننده (Producer Price Index ) روند تغییرات قیمت ها را از دیدگاه تولیدکننده و خریدار در بخش های مختلف اقتصادی نظیر کشاورزی، صنعت و معدن و ... نشان می دهد. میان این دو شاخص که یکی به هزینه های بخش تولید بر می گردد و دیگری قیمت های کالاهای عمده ی مصرفی خانوارها را می سنجد، ارتباط مستقیم و مدت داری وجود دارد. به این معنا که افزایش شاخص قیمتی تولید کننده در دوره کنونی باعث زیاد شدن شاخص قیمت مصرف کننده در دوره های آتی می شود. علت این امر نیز روشن بوده و دلیل آن قرار گرفتن این شاخص ها در طول زنجیره تولید است. وقتی تولید کنندگان با افزایش هزینه های تولید مواجه می شوند معمولا این فشار را با افزایش قیمت کالاها و خدمات نهایی به مصرف کنندگان انتقال می دهند تا سطح قبلی سود خود را حفظ کنند. البته معمولا این انتقال قیمت با وقفه همراه است و این وقفه بسته به استراتژی قیمت گذاری بنگاه و شرایط بازار تعدیل می شود. البته شرایطی نیز وجود دارد که افزایش در شاخص تولید کننده به افزایش در شاخص مصرف کننده منجر نگردد.

این اتفاق زمانی رخ می دهد که بازار آن محصول به شدت رقابتی باشد و در صورت افزایش قیمت، کالاهای وارداتی جایگزین کالاهای ساخت داخل می شود و مانع افزایش قیمت شاخص مصرف کننده می شود. زمان انتقال قیمت از شاخص قیمت تولیدکننده به شاخص قیمت مصرف کننده نیز بسته به نوع کالا متفاوت است. مثلا در بازار میوه و صیفی جات این فاصله زمانی بسیار اندک و در بازار کالاهای صنعتی نظیر خودرو غالبا طولانی تر است. لذا با وجود اینکه تئوری های اقتصادی از قدرت پیش بینی قیمت های تولید کننده، برای قیمت مصرف کننده خبر می دهند اما بنا به ویژگی های این دو شاخص ممکن است این رابطه ضعیف باشد. اول اینکه محاسبه شاخص بهای تولید کننده در مراحل مختلف تولید برای مواد خام، کالاهای واسطه و کالاهای نهایی همیشه از یک زنجیره تولید ساده تبعیت نمی کند.

دوم اینکه تعریف این دو شاخص کاملا از هم متفاوت است. برای بررسی این رابطه (اثر گذاری شاخص های تولیدکننده بر شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی) در ایران، نمودار زیر رسم شده است: از این نمودار این گونه برمی آید که روند تغییرات این دو متغیر بسیار شبیه یک دیگر بوده است و با هم در طول زمان حرکت می کنند. با این وجود از سال 88 به بعد (در زمان فعالیت دولت دهم) شاخص بهای تولیدکننده بیشتر از شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی رشد نموده است و با سیاست دولت دهم برای تثبیت قیمت ها پس از اجرای هدفمندی یارانه ها در اواخر سال 89، این فاصله بیشتر شد و این رشد قیمتی اضافی تا سال 92 به سطح خرده فروشی منتقل نگردیده است. صرف نظر از چرایی ایجاد چنین فاصله ای و پایدار ماندن آن تا به امروز، این مساله این خطر را ایجاد می کند که این تورم بخش تولید در طول سال های آتی به بخش مصرفی منتقل شود. با این حال لازم و ضروری به نظر می رسد دولت با وسواس بیشتری به اجرای سیاست های قیمتی خود در بخش های اقتصادی اقدام بورزد و از انجام اقداماتی که صرفا به سرکوب قیمت های مصرفی منجر می شود، خودداری کند، چرا که این وضعیت ممکن است روز به روز وخیم تر گردد.

[ منبع این خبر سایت خبر ایرونی می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «تورم تولید کننده همچنان بالاتر از تورم مصرف کننده/ آیا سیاست دوپینگ قیمتی دولت دهم ادامه می یابد؟ » اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت خبر ایرونی منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات