برهان: 6 دلیل برای اثبات عدم کاهش تورم در دولت روحانی

برهان: 6 دلیل برای اثبات عدم کاهش تورم در دولت روحانی

برهان/ مطلبی که می خوانید از سری مطالب سایت برهان است و انتشار آن الزاما به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست.
دولتمردان در گزارش‌هایی که به مردم می‌دهند، مدعی هستند که تورم را در یک سال گذشته کاهش داده‌اند. سؤالی که در این راستا مطرح می‌شود آن است که آیا واقعاً تورم کاهش یافته و آیا این کاهش تورم به روش مناسبی صورت گرفته است؟ آیا تورم به قیمت رکود گسترده کاهش یافته یا با رونق تولید همراه بوده است؟

برای ارزیابی عملکرد اقتصادی دولت در مهار تورم، باید عوامل تورم در ایران را به‌درستی شناخت و نمی‌توان تنها به یک عامل اشاره کرد و مهار آن عامل را نشانه‌ی کاهش نرخ تورم معرفی نمود. متأسفانه در سال‌های اخیر، به دلیل تشکیک اقتصاددانان در آمارهای اعلام‌شده از سوی مراجع رسمی، اکثر مردم به تجارب روزانه و مشاهدات خود در مورد پدیده‌های ملموسی چون نرخ تورم و بیکاری اتکا می‌کنند تا آمارهای اعلام‌شده از سوی دولت. در برخی از نظرسنجی‌های برنامه‌های تلویزیونی، مردم اعلام کرده‌اند که کاهش نرخ تورم اعلام‌شده از سوی دولت برایشان ملموس نبوده است. لذا در این مقاله، ابتدا به عوامل تورم در اقتصاد ایران اشاره نموده و سپس به بررسی عملکرد دولت در رفع این عوامل می‌پردازیم.

1. یکی از مهم‌ترین علل تورم در کشور ما، که بیشتر به دیدگاه‌های ساختارگرایان نزدیک است، عوامل ساختاری و نهادی است. اگر عوامل اقتصادی که در اقتصاد کالا یا خدمات می‌فروشند، از قدرت قیمت‌گذاری برخوردار باشند، نقش مهمی در تورم خواهند داشت. به همین دلیل، صندوق بین‌المللی پول به کشورهایی که تعدیل ساختاری انجام می‌دادند توصیه کرد که هنگام تغییر دادن قیمت‌های کلیدی، سایر قیمت‌ها را در اقتصاد به‌طور همه‌گیر و شدید کنترل کنند. تجربه‌ی سال‌های اخیر نشان می‌دهد که عوامل قیمت‌گذار، عامل بسیار مهمی در تورم اقتصاد ایران هستند.[1]
اصلاح قیمت‌ها و تصحیح قیمت‌های نسبی برای تخصیص منابع یک موضوع است و رها کردن قیمت‌های کلیدی و عوامل قیمت‌گذار، موضوع دیگری است که هزینه‌های سنگینی بر اقتصاد تحمیل می‌کند. بحث در اینجا تثبیت قیمت‌ها نیست، بلکه تأثیر رها کردن قیمت‌ها و مخالفت با آن است.
2. یکی دیگر از عوامل تعیین‌کننده‌ی تورم، شاخص‌بندی است. معمولاً بعضی از عوامل اقتصادی، چند بار در سال قیمت خود یا قیمت مواد اولیه‌ی خود را شاخص‌بندی می‌کنند. این مسئله بیشتر در اقتصادهای با عدم رقابت‌پذیری و تکنولوژی پایین تولید و مشکلات مبنایی طرف عرضه رخ می‌دهد و عامل تورم‌های ساختاری است. در اقتصاد ایران، این عوامل ساختاری در شکل‌گیری و استمرار تورم بسیار فعال بوده و با عوامل پولی تعامل فعال دارند.
3. حضور بخش‌های نامولد قوی که درآمدهای بالا نیز دارند و مالیات متناسب با درآمد نیز پرداخت نمی‌کنند، یکی دیگر از عوامل مهم تورم در ایران است. ضعف تولید ملی و سود فراوان فعالیت‌های سودجویانه، دلالی و سفته‌بازی و نیز ورود برخی از کالاها، از جمله مسکن،‌ خودرو و‌ طلا به سبد دارایی، که عمده‌ی منابع را به این سو سوق می‌دهد، یکی از مهم‌ترین علل تورم در ایران است. کشورهایی که دارای تولیدات باکیفیت و قابل رقابت در دنیای امروز هستند به‌ندرت دچار تورم‌های شدید یا ابرتورم می‌شوند. صنعتی شدن و ارتقای ‌تولید ملی، مهم‌ترین عامل حل مشکل تورم ساختاری است.
4. نقدینگی بالا، یکی دیگر از عوامل مهم تورم در اقتصاد ایران است که تأثیر مستقیم بر تورم دارد و موجب تشدید سایر عوامل مؤثر بر تورم می‌شود.
5. تورم ناشی از فشار تقاضا نیز یکی دیگر از عوامل تورم در ایران است. رشد نقدینگی و انعطاف در سرعت گردش پول، موجب رشد تقاضا شده است. با وجود اینکه مردم از تورم و رکود گلایه دارند، اما مقدار تقاضا چندان کاهش نیافته و ما جزء یکی از پُرمصرف‌ترین کشورهای جهان، با پایین‌ترین نرخ پس‌انداز هستیم.
6. تورم انتظاری نیز یکی دیگر از عوامل بروز و تشدید تورم است. تورم انتظاری یعنی اینکه مردم با توجه به هدف‌گذاری تورم بانک مرکزی، انتظارات تورمی خود را شکل می‌دهند.

حال با توجه به عوامل یادشده که در تورم ایران مؤثر هستند، به بررسی وضعیت این عوامل در یک سال اخیر می‌پردازیم.

1. در مورد نقش عوامل قیمت‌گذار باید اشاره نمود در طول یک سال اخیر، عوامل قیمت‌گذار چندین‌بار قیمت کالاها و نهاده‌های خود را تغییر داده‌اند؛ از جمله قیمت لبنیات، میوه، بلیط قطار و غیره. همچنین حامل‌های انرژی، مانند بنزین و گاز و آب و برق، با جهش قیمتی به بهانه‌ی اجرای فاز دوم هدفمندی مواجه بوده‌اند و پیداست که به‌دنبال تغییر قیمت‌های کلیدی، سایر قیمت‌ها نیز افزایش یافته است. در اقتصاد، کاهش پیوسته و مداوم سطح عمومی قیمت‌ها، تورم منفی یا فروکش (deflation) گفته می‌شود؛ یعنی اگر در محاسبه‌ی تورم، نرخ تورم به‌دست‌آمده به‌طور مداوم کاهش یابد و سپس منفی شود، در این صورت می‌گوییم که اقتصاد دچار تورم منفی شده است. در یک سال اخیر، عملاً قیمت‌ها کاهش نیافته و قیمت بسیاری از کالاها و خدمات اساسی و مورد نیاز مردم افزایش یافته است.

2.در مورد عامل شاخص‌بندی تورم باید گفت بعضی از عوامل اقتصادی چند بار در سال قیمت خود یا قیمت مواد اولیه‌ی خود را شاخص‌بندی کرده‌اند و این به دلیل عدم رقابت‌پذیری و تکنولوژی پایین تولید و مشکلات مبنایی طرف عرضه است و نشان می‌دهد عوامل تورم‌های ساختاری هنوز پابرجاست.

3. در مورد عامل تولید باید گفت رکود بی‌سابقه‌ای که در یک سال اخیر بر اقتصاد ایران حاکم شده است نیز نشان‌دهنده‌ی مناسب نبودن اوضاع تولید در کشور است. در این مدت، نه تنها عوامل مولد ارتقا و رشد نیافته‌اند، بلکه به دلیل رکود، دچار مشکلات فراوانی شده‌اند و پیداست تا تولید ارتقا نیابد، تورم ساختاری نمی‌تواند کاهش یافته باشد.

پی نوشت ها
[1]. شاکری.
[2].Indexation
[3]. همان.
*زینب ابوالحسنی؛ دانشجوی دکتری اقتصاد


[ منبع این خبر سایت خبر ایرونی می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «برهان: 6 دلیل برای اثبات عدم کاهش تورم در دولت روحانی» اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت خبر ایرونی منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات