مخاطرات تعیین نرخ سود بانکی در اقتصاد ایران

مخاطرات تعیین نرخ سود بانکی در اقتصاد ایران

خراسان/ این روزها صحبت های زیادی در مورد کاهش نرخ سود بانکی به گوش می رسد و عده ای از دولتی ها معتقدند که با کاهش نرخ تورم قادر خواهیم بود که نرخ سود بانکی را کاهش دهیم و از طرف دیگر، عده ای می گویند کاهش نرخ سود بانکی سبب فرار سپرده ها از بانک ها و وارد شدن آن ها به بازارهایی نظیر ارز و طلا می شود. با این حال باید بررسی کرد و دید که هر یک از این دیدگاه ها تا چه اندازه قابل قبول است.

برای این مقصود ابتدا باید ملاحظاتی در مورد بازار پول که نرخ سود بانکی در آن تعیین می شود را مطرح کنیم. سپس ببینیم سایر کشورها چگونه نرخ سود بانکی خود را تعیین می کنند. بازار پول بخشی از بازار سرمایه بازار سرمایه، یکی از بازارهای موجود در اقتصاد ایران است که در کنار بازار کالا و بازار کار قرار می گیرد. بازار سرمایه بر حسب معیار مدت زمان سررسید تعهدات مالی به دو دسته بازار پول و بازار سرمایه تقسیم می شود. بازار پول بازاری کوتاه مدت بوده و سررسیدی کم تر از یک سال دارد در مقابل بازار سرمایه بازاری بلند مدت است. به این معنا که شما هر وقت اراده کنید قادر هستید منابع خود را از بازار پول و بدون هیچ گونه هزینه ای برداشت کنید.

اما در بازار سرمایه برای خروج سرمایه می بایست هزینه پرداخت کنید. بازار پول تعیین کننده نرخ بهره در کشورهای پیشرفته بازار پول به صورت مشخص، مکان معینی ندارد و کلیه بانک ها، مؤسسات اعتباری و سایر مکان هایی که داد و ستد پول صورت می پذیرد، تشکیل دهنده بازار پول هستند. بازار پول همانند سایر بازارها از دو عنصر عرضه و تقاضای پول تشکیل می شود.

طبیعی است که این عرضه و تقاضا، قیمت این بازار را شکل می دهند که براساس این قیمت در بازار پول نرخ سود سپرده و نرخ سود تسهیلات تعیین می شود. در کشورهای پیشرفته مکانیزم تعیین نرخ سود سپرده ها و نرخ سود تسهیلات دقیقا مطابق با همین عرضه و تقاضا است. یعنی هنگامی که عرضه منابع پولی افزایش پیدا می کند، این نرخ کاهش و هنگامی که تقاضا افزایش پیدا می کند این نرخ افزایش می یابد. طبیعتا عرضه در بازار توسط خانوارهایی صورت می گیرد که مازاد پول خود را به دلیل انتفاع وارد این بازار می کنند. تقاضا نیز از طرف بنگاههایی رخ می دهد که برای انجام عملیات خود نیاز به سرمایه دارند. نرخ سود بانکی در ایران اما در ایران وضع به گونه ای دیگر است.

با توجه به این که ربا و تعیین نرخ سود ثابت در اسلام حرمت شرعی دارد، تعیین نرخ سود باید با این ملاحظه صورت گیرد.لذا با توجه به این قاعده فقهی، در ایران نرخ علی الحساب برای سود سپرده ها تعیین و به تبع آن نرخ سود تسهیلات توسط بانک مرکزی و به صورت دستوری تعیین می شود. در این شرایط، در صورتی که نرخ سود سپرده ها افزایش یابد افراد انگیزه بیشتری برای سپرده گذاری در بانک ها خواهند داشت و سپرده گذاری در بانک ها افزایش می یابد اما اگر این نرخ پایین آید طبیعتا مردم کمتر اقدام به نگه داشتن پول در بانک ها می کنند. در مقابل اگر نرخ تسهیلات پایین باشد، افراد همگی متقاضی وام می شوند و تمایل به دریافت تسهیلات بانکی افزایش می یابد. زیرا پایین بودن این نرخ بازده باعث می شود که افرادی که دارای پروژه های کم بازده هستند، نیز انگیزه ای برای سپرده گذاری داشته باشند.

تعیین نرخ سود بانکی و عرضه و تقاضایی که مستقل نیستند با این شرایط که در بازار ایران نیروهای عرضه و تقاضای پول به صورت مستقل تاثیر گذار نیستند، انتخاب و تعیین نرخ های سود بانکی توسط شورای پول و اعتبار بسیار مهم می باشد. چرا که پایین نگه داشتن دستوری نرخ سود بانکی سبب می شود که سپرده ها از بانک ها خارج شوند و به سمت بازار های نامولد اقتصاد نظیر ارز و طلا رهسپار شوند و تعادل های ایجاد شده دراین بازار ها را از بین ببرد و فشارهای تورمی بر اقتصاد کشور تحمیل کند.

از طرف دیگر، افزایش نرخ سود بانکی در شرایط کنونی ممکن است سبب افزایش سپرده گذاری شود اما نباید فراموش کنیم که بازدهی مشاغل خدماتی و وارداتی بیشتر از کارهای تولیدی می باشد و در این شرایط سپرده ها به سمت مشاغل خدماتی می رود و ممکن است در بلند مدت آثار زیان باری بر پیکره تولید وارد نماید. علاوه بر این مشاغل تولیدی که در نرخ های بازده پایین سود آور بودند در این شرایط دیگر سود آور نیستند و باعث تعطیلی بنگاهها و اخراج کارگران می شود. در پایان باید اذعان داشت که اگر چه پایین نگه داشتن و یا بالا بردن نرخ سود بانکی هریک دارای مخاطراتی است، اما نباید فراموش کنیم این مخاطرات از مشکل اصلی نظام بانکی کشور ناشی می شود.

این مشکل را که می توان به صورت ناتوانی نظام بانکی در تخصیص منابع به بخش های مولد خلاصه کرد، حل نمی شود مگر این که بازنگری های اساسی در مورد نظام بانکی صورت پذیرد. مطلبی که اقتصاددانان دلسوز کشور همواره بر آن تاکید کرده اند. این بازنگری بیش از هر چیز باید در شفاف شدن نظام بانکی و نرخ های سود صورت گیرد. به ویژه این شفاف شدن و مشخص شدن بازده اقتصادی طرح ها مسیری روشن برای شفافیت نظام بانکی و دستیابی به بانکداری بدون رباست.

[ منبع این خبر سایت خبر ایرونی می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «مخاطرات تعیین نرخ سود بانکی در اقتصاد ایران » اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت خبر ایرونی منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات