سرمقاله همشهری/ حوثی‌ها شریک قدرت در یمن

سرمقاله همشهری/ حوثی‌ها شریک قدرت در یمن

همشهری آنلاین/ «حوثی‌ها شریک قدرت در یمن» عنوان یادداشت روز روزنامه همشهری به قلم عبدالله آلبوغبیش است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:

نزاع نفسگیر دولت و ملت در یمن در حالی با امضای توافقنامه پایان یافت که این کشور پس از ۳سال از سرنگونی رژیم سابق و شکل‌گیری نظامی جدید براساس ابتکار عمل شورای همکاری خلیج‌فارس، هیچگاه روی آرامش را ندیده و همواره صحنه هرج و مرج سیاسی و امنیتی بوده است.

یمن در این 3سال، به علل و عوامل متعدد و گوناگون نتوانست نظامی قوی و پایدار برقرار سازد و همچنان با رئیس‌جمهوری موقت اداره می‌شود. از همین روست که طی یک‌ماه گذشته، اعتراض به افزایش قیمت سوخت جرقه‌ای بود که آتش زیر خاکستر را مجددا شعله‌ور ساخت و یمن را به سر حد انفجار رساند.

ناکارآمدی ابتکار عمل شورای همکاری

یمن به موازات دیگر کشورهای عربی، 3سال پیش صحنه انقلابی مردمی علیه حاکمیت علی عبدالله صالح بود اما برخلاف دیگر کشورها، رئیس‌جمهور به‌علت حمایت‌های متحدان منطقه‌ای‌اش، توانست مهار انقلاب مردمی را در دست بگیرد، فردی همفکر و همسو با سیاست‌های خود و متحدانش را جانشین سازد و خود نیز در تحرکی آرام از قدرت کناره گیرد. چنین تحرکاتی پیش و بیش از همه‌‌چیز، برایند تحرک متحد بزرگ‌تر علی عبدالله صالح یعنی کشور عربستان و در وهله بعد، بر اثر ایفای نقش شورای همکاری خلیج‌فارس بود. در حقیقت، عربستان با ارائه طرحی تحت عنوان شورای همکاری خلیج‌فارس، صرفا جای مهره‌ها را تغییر داد و فردی را با همان گرایش فکری صالح روانه کاخ ریاست‌جمهوری کرد.

برایند چنین سیاستی، به حاشیه راندن احزاب و جریان‌هایی در یمن بود که در روزگار صالح هم در حاشیه بوده یا سرکوب می‌شدند. 2 گروه حوثی‌ها در شمال و جنوبی‌ها در جنوب، جریان‌هایی بودند که هم در نظام پیشین و هم در نظام جدید نتوانستند نقش واقعی خود را به‌دست آورند، بلکه ساختار کلی سیاست و نظام جدید به این سمت حرکت کرد که آنها را نه با اقدام نظامی بلکه از طریق سازوکارها و ترفندهای سیاسی به حاشیه برانند و تضعیف نمایند. براساس ابتکار عمل شورای همکاری، در اداره یمن جدید باید ملاحظات سیاسی و مذهبی هم درنظر گرفته شود و احزاب و مذاهب هر کدام متناسب با وزن خود در قدرت شریک شوند؛ کما اینکه کشور رویکردی فدرال بیابد.

این سیاست هرچند رنگ و لعابی جذاب و گیرا داشت اما در عمل هدف دیگری را دنبال می‌کرد. تقسیم فدرال یمن به‌گونه‌ای انجام شد که حوثی‌ها به مثابه یک جریان سیاسی فعال و بانفوذ در کشور، به حاشیه رانده شده، استان‌های راه یافته به دریا و نیز استان‌های دارای منابع زیرزمینی از آنان گرفته شد و استان‌هایی دیگر به منطقه فدراتیو حوثی‌ها ملحق شد که تضعیف سیاسی و جغرافیایی حوثی‌ها را در نهایت امر، به‌دنبال داشت.

به موازات این سیاست که دست‌های عربستان کاملا در آن هویدا بود، حزب و گروهی در برابر حوثی‌ها، تقویت شد که کاملا در نقطه مقابل آنان قرار می‌گرفت. حزب تجمع یمنی برای اصلاح به رهبری زندانی حزبی سلفی و تندرو بود که در مناطق پیرامونی حوثی‌ها از جانب دولت و ارتش تقویت شد و نزاع با حوثی‌ها را در میدان آغاز کرد. در حقیقت، حوثی‌ها از 2 محور مورد تهاجم واقع می‌شدند:

دولت با ترفندهای سیاسی و سلفی‌ها از ناحیه میدانی. موقعیت جغرافیایی حوثی‌ها در شمال و مجاورت با عربستان و قطع دسترسی‌شان به دریا هم باعث می‌شد که حوثی‌ها به تعبیری در گوشه رینگ قرار گرفته و به‌شدت تضعیف شده و قدرت سابق خود را از دست بدهند و به حزبی کاملا خنثی بدل شوند.

بنابراین، ابتکارعملی که شورای همکاری خلیج‌فارس آن را تحت نام تلاش برای برون‌رفت یمن از بحران سیاسی و امنیتی ارائه داده بود، یمن را پس از 3سال، در باتلاق اختلافات سیاسی و این بار مذهبی غوطه‌ور ساخت و باعث شد یمن بیش از گذشته ناآرام و ناتوان گردد.

این سیاست در حالی وارد سومین سال خود شد که به‌علت بحران‌های داخلی، یکه‌تازی القاعده در مرکز و جنوب کشور، بی‌نتیجه ماندن کنفرانس ملی گفت‌وگو میان احزاب و سقوط اقتصادی کشور در پی تغییر نظام و فساد اداری و مالی طبقه حاکم، یمن دچار نوعی رکود اقتصادی شد تا جایی که سازمان ملل درباره اوضاع انسانی و معیشتی مردم هشدار داد. کشورهای موسوم به دوستان یمن هم با وجود برگزاری کنفرانس، ‌کمکی اقتصادی به آن نکردند. نتیجه آن شد که دولت تصمیم به افزایش صددرصدی قیمت سوخت گرفت تا کسری بودجه را تأمین نماید. اما این امر جرقه‌ای بود که آتش زیر خاکستر یمن شعله‌ور شود و اعتراضات خیابانی یک‌بار دیگر در شهرهای مختلف کشور شکل بگیرد.

خواسته‌های معترضان در دور جدید اعتراضات

معترضان ابتدا در جنوب و سپس در شمال اعتراضات خود را به این افزایش قیمت آغاز کردند. اندکی بعد، اعتراضات جنوب فروخفت اما اعتراضات شمال یعنی در مناطق حوثی‌ها نظیر صعده و عمران شدت بیشتری گرفت و زمانی که معترضان پس از 2 هفته به خواسته‌های خود نرسیدند و رئیس‌جمهور از موضعی استعلایی با آنان تعامل کرد، معترضان هم فهرست اعتراضات خود را بیشتر کرده و خواستار استعفای دولت شدند.

برکناری دولت فاسد

معترضان و در رأس آنها حوثی‌ها به رهبری عبدالملک حوثی اعلام کردند که بی‌توجهی دولت به خواسته‌هایشان در چند حوزه باعث اعتراضات آنان شده است. افزایش صددرصدی قیمت سوخت و در نتیجه فشار به طبقات مختلف جامعه بی‌رمق یمن، بی‌نتیجه ماندن نشست‌های کنفرانس ملی گفت‌وگو میان احزاب سیاسی، به حاشیه رانده شدن حوثی‌ها در تصمیم‌گیری‌های سیاسی، فساد اداری مالی طبقه حاکم و وابستگی سیاسی آن به برخی قدرت‌های منطقه‌ای باعث به راه افتادن موج دوم اعتراضات شد. رئیس‌جمهور این اعتراضات را دست‌کم گرفت اما زمانی این امر جدی شد که حوثی‌ها ضمن حرکت از صعده، وارد شهر صنعا پایتخت شدند و در مناطق حساس و استراتژیک مستقر شدند.

همزمان با آن، رئیس‌جمهور ناچار به اعزام هیأتی به صعده برای حل و فصل امور شد که 2 دور مذاکره، بی‌نتیجه ماند و هر چند رئیس‌جمهور با کاهش 30درصدی قیمت سوخت و عزل دولت موافقت کرد اما در عمل چنین امری محقق نشد. در پی آن، اعتراضات در پایتخت شدت بیشتری گرفت و حوثی‌ها توانستند زمینه تعطیلی موقت فرودگاه بین‌المللی را باعث شوند. همسو با این تحرکات درگیری‌های نظامی هم آغاز شد. در صعده هم حزب سلفی تجمع حملات خود به حوثی‌ها را آغاز کرد و منازعات و اعتراضات سمت‌وسویی مذهبی گرفت و در حقیقت حوثی‌ها در 2 محور وارد منازعه شدند.

در پایتخت با دولت و در صعده با سلفی‌ها. اما در روزهای گذشته اعتراضات به اوج خود رسید و حوثی‌ها توانستند نهادهای حساس و استراتژیکی نظیر مقر نخست‌وزیری، پارلمان، وزارت اطلاع‌رسانی، وزارت بهداشت، مقر تلویزیون، برخی از مقرهای ارتش و بانک مرکزی را در دست گیرند و این امر عملا به‌معنای سقوط کشور به‌دست آنان بود. وزارت کشور هم برخلاف وزارت دفاع نهادهای نظامی خود را به همکاری با حوثی‌ها فراخواند. همزمان با این تحرکات که درگیری‌های شدیدی را در پایتخت به همراه داشت و در آن ده‌ها نفر کشته و زخمی شدند، دور جدیدی از مذاکرات دولت و حوثی‌ها برگزار شد و رئیس‌جمهور حاضر شد موضع استعلایی خود را کنار گذاشته و واقعیت موجود را بپذیرد. از این رو، مذاکرات جمال بن عمر فرستاده سازمان ملل و هیأت دولتی و معترضان حوثی‌ها نتیجه داد و 2 طرف به توافق آتش بس دست یافتند.

حوثی‌ها نیز هرچند می‌توانستند در سایه کنترل نهادهای مهمی نظیر رادیو تلویزیون، بانک مرکزی، دولت و پارلمان، نظامی جدید را اعلام نمایند اما پس از تحقق این توافق، از این اماکن حساس خارج شدند و آنها را به‌دست دولت سپردند. توافقنامه آتش‌بس میان حوثی‌ها و دولت در 2 بخش و مجموعا شامل 27بند می‌شد که اوضاع را تا حدودی آرام می‌کرد.

تأمین امنیت و سیاست‌های غلط اقتصادی

اما خواسته‌های معترضان صرفا در عزل دولت فاسد نمودار نمی‌شد. برقراری امنیت از دست رفته در کشور یکی دیگر از خواسته‌های آنان بود. این خواسته برایند یکه‌تازی القاعده در گوشه و کنار کشور و ضعف نهادی امنیتی و دفاعی بود که معترضان خواستار ترمیم این نقطه ضعف بودند. محور دیگر مطالبات معترضان که اساسا نقطه آغاز اعتراضات بود، اوضاع بد معیشتی مردم یمن بود. رسیدن اوضاع اقتصادی در کشور به حد انفجار و همزمان با آن، فشار اقتصادی دولت بر مردم از طریق افزایش قیمت سوخت می‌توانست پیکره این کشور را از هم بپاشد.

عقب‌نشینی دولت از موضع اقتصادی خود حداقل از این زاویه درست می‌نماید. در شرایط حاضر یمن باید از متحدان منطقه‌ای خود نظیر عربستان برای ترمیم اقتصاد آسیب دیده خود یاری گیرد، هرچند که یمن ضعیف و در سایه، از نگاه ریاض‌نشینان بسیار بهتر از یمنی قوی است که همگرایی‌اش می‌تواند آن را از زیر سایه عربستان خارج سازد.با وجود توافقنامه‌ای که میان دولت و حوثی‌ها و دیگر احزاب امضا شده است، به‌نظر می‌رسد اختلافات بیش از 20ساله دولت و حوثی‌ها با امضای این توافقنامه پایان نیابد بلکه این توافقنامه بیش از همه‌‌چیز، استراحت پیکارگران برای نزاعی نفسگیرتر است، خواه در آینده‌ای نزدیک و خواه در آینده‌ای دور.

مفاد توافقنامه صلح:

تشکیل دولت کارآمد طی یک‌ماه
انتخاب 2 مشاور رئیس‌جمهور از میان حوثی‌ها و جنوبی‌ها طی 3روز
تشکیل کمیته اقتصادی که توصیه‌های آن برای دولت الزام‌آور باشد
تعهد دولت به عمل به مبارزه با فساد اداری و دولتی
مشارکت تمامی احزاب برای برگزاری انتخابات و همه‌پرسی قانون اساسی
تشکیل کمیته مشترک با حوثی‌ها برای رسیدگی به مسئله صعده
حل و فصل اوضاع امنیتی در استان‌های صنعا، مأرب، عمران و جوف
برچیدن تمامی چادرهای نصب شده در نزدیکی اماکن حساس
تعیین بهایی جدید برای فرآورده‌های نفتی

[ منبع این خبر سایت خبر ایرونی می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «سرمقاله همشهری/ حوثی‌ها شریک قدرت در یمن» اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت خبر ایرونی منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات