سرمقاله اطلاعات/ بانکداری بدون ربا

سرمقاله اطلاعات/ بانکداری بدون ربا

اطلاعات/ «بانکداری بدون ربا» عنوان یادداشت روز روزنامه اطلاعات به قلم فتح الله آملی است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:

همایش بانکداری اسلامی بدون ربا در تهران برگزار شده است و سخنرانان بسیاری هم در این همایش سخنرانی کرده‌اند. مقامات دولتی و حتی اعضای شورای فقهی بانک مرکزی تأکید دارند که در نظام بانکی کشورمان ربا وجود ندارد و عملیاتی که در سیستم بانکی بدون ربا صورت می‌گیرد، ربوی نیست. البته ایراداتی را هم به این نظام وارد می‌دانند، ولی بیشتر این اشکالات را اجرایی و نه ذاتی می‌دانند. اما در کنار ادعای مقامات مسئول، برخی مراجع و نیز متدینین آنچه را که در سیستم و نظام بانکی رواج دارد و رویه است، خالی از شبهه نمی‌دانند. در میان بسیاری از مردم نیز ربوی نبودن نظام بانکی محل شبهه است و حتی برخی به مزاح می‌گویند چگونه است که در نظام بانکی‌ ما که ربا در آن حرام است نرخ بهره و سود بانکی چند برابر بلاد کفر است! در آن کشورها شما به راحتی می‌توانید با ۴ یا ۵ درصد سود اعتبار دریافت کنید، اما در اینجا تا ۳۰ درصد باید سود بپردازید. به این اشکال مقامات بانکی چنین پاسخی می‌دهند که اگر در نظام بانکی بیش از نرخ تورم سود دریافت شود، رباست اما همپای تورم و یا کمتر از تورم ربا نیست، چون پول اعتبار و ارزش ذاتی ندارد بلکه دارای ارزش اعتباری و مبادلاتی است. یعنی وقتی شما از بانک ده میلیون تومان وام می‌گیرید، قدرت خرید معادل سیزده میلیون تومان در سال بعد خواهد داشت ( یعنی به اندازه تورم ۳۰ درصدی سالانه) لذا وقتی بخواهید معادل ارزش این رقم را بپردازید، در حقیقت مرتکب معامله ربوی نشده‌اید.

نکته مهم اینجاست که بانک وکیل مردم است، یعنی شما وقتی پولی را به بانک می‌دهید به شکل مضاربه او را وکیل قرار می‌دهید تا با پول شما معامله و خرید و فروش و تجارت انجام دهد و از سود معامله شما را شریک کند. بانک وکیل شماست، اما مردم اغلب از نوع این وکالت خبری ندارند. در همان ابتدا وقتی شما قصد دارید پولی به بانک بدهید و یا پولی از بانک بگیرید چندین برگه را امضاء می‌‌کنید که اغلب درست خوانده نمی‌شوند و حتی گاه از مفاد آن هم اطلاع ندارید. در این برگه‌ها همه نوع اختیاری برای انجام هر کاری به بانک می‌دهید و بر همین اساس دیگر هیچ حقی هم برای اینکه این پول در کجا مصرف می‌شود و بانک با آن چه کارهایی، انجام می‌دهد و یا آن را صرف چه‌ کاری می‌کند نخواهید داشت. اشکالی که برخی براین شیوه وارد می‌دانند این است که اولاً در مضاربه مشارکت در سود و زیان است که معمولاً بانک به شما فقط ضمانت سود می‌دهد. نکته دیگر اطلاع هر دو طرف مضاربه در نوع استفاده از پول است که در اینجا همه اختیار استفاده به بانک محول می‌گردد. اشکال دیگر این مسأله آن است که پول امانی نزد بانک‌ها در بسیاری از موارد بدون آنکه دولت اختیاری برنحوه هزینه کرد به آن داشته باشد با انجام تکالیف دولتی و تحت عنوان تسهیلات تکلیفی به نوعی مورد دستبرد قرار می‌گیرد. درست مثل اشکالی که در مورد استفاده از منابع بانکی در اعطای تسهیلات به مسکن‌مهر پیش آمد. در حالیکه دولت اگر قصد استفاده از منابع بانکی را برای انجام پروژه‌ها و تکالیفش دارد، باید از منابع در اختیار خود در شبکه و سیستم بانکی خاصّه خرجی کند، و پول بانک‌ها مال دولت نیست، گرچه ممکن است از نظر قانونی باتوجه به امضایی که از مشتریان می‌گیرد خود را دارای چنین حقّی فرض می‌کند. امّا اگر قرار باشد که از مشتریان سؤال شود آیا حاضرید پول خود را صرف پروژه‌های دولتی کنید، کمتر کسی راضی به چنین کاری می‌شود. در این رابطه اشکالی که می‌توان آن را وارد دانست این که چه بخواهیم و چه نخواهیم چه بسا با برخی تغییرات در قوانین، صورت مسأله را منطبق با شرع کرده باشیم و ظاهر موّجهی برای آن درست کرده باشیم و حتی چنین کاری هم نکرده باشیم بانکداری ما با تصویر و تصّوری که از بانکداری اسلامی بدون ربا داریم، فاصله‌ای چشمگیر دارد، هرچند توانسته باشیم با تمهیداتی در زمینه تطبیق آن با قوانین شرع به توفیقاتی دست یافته باشیم. این سیستم و این نظام نیازمند اصلاحاتی اساسی و اصولی است. قدر مسلّم منظور این است که وقتی توّرم ۳۰ درصدی داریم از سیستم بانکی بخواهیم که اصلاً سود نگیرد و یا وقتی ارزش پول ملّی کم می‌شود، سیستم جریمه دیرکرد را حذف کنیم و به این وسیله به کسانی که معوقه بانکی دارند به جای تنبیه، پاداش بدهیم. مسأله بسیار فراتر از این است. اگر بخواهیم به ریشه‌یابی و آسیب‌شناسی درست مسأله برسیم بد نیست به این سئوالات پاسخ بدهیم:

۱ ـ نظام بانکی در حال حاضر به عنوان امانت‌دار سپرده‌های مردم تا چه میزان نسبت به صیانت از این امانت به وظیفه امانتداری خود عمل می‌کند؟

۲ ـ میل شدید و روبه تزایدی که در ایجاد و افتتاح بانک وجود دارد از کجا ناشی می‌شود؟

۳ ـ با توجه به گردش مالی سرمایه و نیاز کشور به بانک به چه میزان بانک نیاز داریم؟ آیا این میل روبه تزاید از آنجا ناشی نمی‌شود که در بانک‌ها متأسفانه بر خلاف وظیفه ذاتی آن، تجارت پولی صورت می‌گیرد؟

۴ ـ مکانیزم اعتبار دهی در این سیستم چه مکانیزمی است و بر اساس کدام تراضی و توافق و منطق و قانون و انصاف اینهمه تبعیض و اختلاف در نوع دسترسی افراد حقیقی و حقوقی به منابع بانکی وجود دارد؟

۵ ـ بنگاه داری نظام بانکی چگونه شکل گرفت و چنین توسعه‌ای پیدا کرد؟

۶ ـ نقش سیستم بانکی در بازار پولی و فضای کسب و کار و نقش آن در روانسازی چرخه تولید و اشتغال کشور چه بود و چه هست و چرا فاصله‌ای نمایان با سطح توقع و انتظاری که هست، مشاهده می‌شود؟

۷ ـ سیستم بانکی آیا خود در رشد تورم نقش نداشته است؟ آیا این نظام به هیچوجه موجد تورم نبوده و تنها قربانی تورم بوده است؟

۸ ـ در طول سه دهه‌ای که از تولد سیستم گذشته است، نظام بانکی چه سازو کارها و یا روش‌ها و عملکردهایی را از خود بروز و ظهور داده تا کمکی به اقناع عمومی درباره ربوی نبودن سیستم بانکی بینجامد؟ و چرا هنوز در زمینه اثبات خویش به توفیق لازم دست نیافته است؟

۹ ـ آیا وجود و کشف فسادهای بزرگ بانکی و نیز مفسده‌هایی که وجود دارد و افشا نمی‌شود، آیا وجود سیستم رشوه برای دریافت تسهیلات کلان و یا رانت، آیا گلایه‌‌های بخش‌های مولد اقتصادی از این نظام و نارضایتی‌ها و گلایه‌هایی از این دست، همه و همه نباید همه ما را به یک اجماع برساند که در کنار برگزاری همایش‌های سالانه بانکداری اسلامی، پا را از سخنرانی و همایش و سمینار و اجلاس و… فراتر بگذاریم و پس از گذشت ۳ دهه حداقل در حد امکانات و مقدورات و تا آنجا که شدنی است، سیستم بانکی را اصلاح و بانکداری اسلامی بدون ربا را از مظلومیت خارج کنیم؟

[ منبع این خبر سایت خبر ایرونی می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «سرمقاله اطلاعات/ بانکداری بدون ربا» اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت خبر ایرونی منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات