جوان نوشت: چرخش به شرق پس از اثبات بی‌اعتباری وعده‌های غرب؛ نگاهی به دیپلماسی روزهای اخیر دولت یازدهم

جوان نوشت: چرخش به شرق پس از اثبات بی‌اعتباری وعده‌های غرب؛ نگاهی به دیپلماسی روزهای اخیر دولت یازدهم

روزنامه جوان/ متن پیش رو در جوان منتشر شده و انتشار آن در اخرین خبر الزاما به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست

مرور خبرهایی که این روزها پیرامون دیپلماسی کشور منتشر می‌شود، حکایت از تغییر سیاست دولت در موضوعات دیپلماتیک به وی‍ژه در حوزه هسته‌ای دارد. بازگشت از سیاست تلویحی تقابل با شرق و نزدیکی به غرب یکی از همین تغییرات است؛ تحولی که پس از اثبات عناد دولت امریکا با جمهوری اسلامی ایران آغاز شد و فرزندان دیپلماسی کشورمان با درک این واقعیت کوشیدند رویکرد تازه نسبت به تحولات جهانی داشته باشند.
درست از آذر ماه سال 92 که جمهوری اسلامی و گروه 1+5 توافق کردند همکاری دوجانبه‌ای را برای حل مسائل موجود در پرونده هسته‌ای آغاز کنند اما به رغم آنکه جمهوری اسلامی حتی فراتر از توافقات به تعهدات خود عمل کرد، اما طرف‌های غربی به رهبری امریکا نه تنها به درستی به این توافقات پایبند نبودند، بلکه پا را فراتر گذاشتند و با تحریم‌های مختلف و تشدید تهدید‌ها عملاً برخلاف این توافق عمل کردند. در همین حال همواره عده‌ای در داخل حضور داشتند که حاضر بودند تحت هر شرایطی این روند مذاکره با ایالات متحده ادامه یابد.
همه کشمکش‌ها در خصوص مذاکره میان ایران و امریکا در حالی است که پس از انقلاب اسلامی ایالات‌متحده از هیچ تلاشی برای زمینگیر کردن جمهوری اسلامی فروگذار نکرده و در این بین از حمله نظامی و حمایت از عراق در جنگ تحمیلی گرفته تا سرنگونی هواپیمای مسافربری ایران و این روزها تحریم‌های شدید اقتصادی تمام آن چیزی است که مردم ایران از امریکا در ذهن خود دارند؛ ذهن‌هایی که حالا خصومت‌های سه‌دهه اخیر این کشور در خصوص ایران را به یک دیوار بزرگ بی‌اعتمادی تبدیل کرده است.
این موضوعی است که رهبر معظم انقلاب نیز در سخنرانی‌های مختلف خود بارها به آن اشاره کرده‌اند و بر نقش ایالات متحده در دشمنی علیه کشورمان تأکید داشته‌اند.
ایشان در یکی از سخنرانی‌های خود که در سال ۸۶ در جمع دانشجویان یزدی عنوان شد به صراحت در خصوص رابطه با امریکا و تلاش گروه‌های مختلف سیاسی برای برقراری این رابطه تأکید کردند: «یکى از سیاست‌هاى اساسى‌مان قطع رابطه با امریکاست. هرگز هم نگفتیم ما تا ابد قطع رابطه خواهیم بود؛ نه، هیچ دلیلى ندارد که تا ابد قطع رابطه با هر کشورى، با هر دولتى داشته باشیم. مسئله این است که شرایط این دولت به گونه‌اى است که رابطه با او براى ما ضرر دارد. انسان رابطه را با هر کشورى به دنبال تعریف یک منفعتى ایجاد می‌کند، آنجایى که براى ما منفعت ندارد، دنبال رابطه نمی‌رویم، حالا اگر ضرر داشت، به طریق اولى دنبال رابطه نمی‌رویم. می‌نشینند آقایان وراجى کردن و حرف زدن و استدلال کردن، که نبود رابطه با امریکا براى ما مضر است. نه آقا! نبود رابطه با امریکا براى ما مفید است. آن روزى که رابطه با امریکا مفید باشد، اول کسى که بگوید رابطه را ایجاد بکنند، خود بنده هستم.»
اما این موضوع نه فقط در کلام رهبری بلکه در سخنان بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران نیز بارها مشاهده شده و ایشان در این مورد فرمودند: «... با امریکا روابط ایجاد نخواهیم کرد، مگر اینکه آدم بشود و از ظلم کردن دست بردارد و از آن طرف دنیا نیاید در لبنان و نخواهد دستش را به طرف خلیج‌فارس دراز کند. مادامى که امریکا این طور است و. . . و اسرائیل هست، ما با آنها نمى‏توانیم زندگى بکنیم. . .» بنابراین در جمع تمامی این گفته‌ها باید این نکته را پذیرفت که اگرچه حرارتی به یخ روابط میان ایران و امریکا تابیده شده اما قطعاً این دیوار بی‌اعتمادی به این زودی‌ها فرو نخواهد ریخت و نیازمند گام‌هایی اساسی‌تر از جانب امریکا برای رفع سوءظن داخلی به این کشور است.

تغییر سطح مذاکرات
اما مهم‌ترین نشانه وقوع این تحولات را می‌توان تغییر سطح مذاکره‌کنندگان با طرف‌های امریکایی عنوان کرد. در حالی که در مذاکرات گذشته ایران همواره در سطح وزیر خارجه به گفت‌وگو با طرف‌های امریکایی می‌پرداخت، حالا معاونان وزیر خارجه ایران به گفت‌وگو با مقامات امریکایی می‌پردازند و در این سطح به دنبال یافتن راهی برای حل مسائل موجود هستند.
اما در کنار این باید به پس زدن دعوت غربی‌ها برای حضور در ائتلاف علیه داعش توسط مقامات کشور نیز اشاره کرد که این نیز خود می‌تواند نشانه‌ای بزرگ در خصوص تغییر علاقه جدی مقامات داخلی به همکاری با ایالات‌متحده باشد.
این در حالی است که پیش‌تر برخی مشاوران در داخل دولت حضور داشتند که معتقد بر آن بودند که «مشکلات را باید با کدخدا حل کرد» و حال پس زدن فرصت بی‌نظیر همکاری با امریکا در موضوع گروه تروریستی داعش می‌تواند دلیل شاخص دیگری باشد که اثبات‌کننده تضعیف این تفکر در داخل دولت است.

ملاقات‌های سران ایران با رهبران شرقی
در دیگر سو، افزایش حجم ملاقات و دیدارهای مقامات ایرانی با دوستان شرقی جمهوری اسلامی ایران نیز خود حکایت تازه‌ای از تغییر گرایشات دیپلماتیک جمهوری اسلامی است.
ملاقات محمدجواد ظریف وزیر امورخارجه کشورمان با همتای روسی خود و درخواست از این کشور برای ایفای نقش جدی‌تر در مذاکرات هسته‌ای و همچنین ملاقات با وزیر امورخارجه چین در حاشیه اجلاس شانگهای را نیز می‌توان در راستای همین تغییر نگاه عنوان کرد اما شاخص‌ترین رویکرد در این ارتباط به حضور فعال جمهوری اسلامی در اجلاس شانگهای در عالی‌ترین سطح بازمی‌گردد و قطعاً ملاقات‌های مختلفی که رئیس‌جمهور در حاشیه این اجلاس با رهبران کشورهای شرقی نظیر روسیه و چین داشته خود می‌تواند گره‌گشای خوبی برای جمهوری اسلامی ایران در حوزه اقتصاد و تجارت باشد. شاید بتوان مهم‌ترین تحول در این حوزه را به امضای تفاهمنامه همکاری‌های اقتصادی ایران و روسیه دانست که حجم تبادلات تجاری ایران و روسیه را به 70میلیارد یورو در سال می‌رساند؛ حرکتی که می‌تواند ضربه سنگینی به پیکره تحریم‌های ناجوانمردانه غرب علیه ایران بزند.

خوش‌بین نباشیم
اما این چرخ استراتژیک به سمت شرق اگرچه در شرایط فعلی، حرکتی حساب‌شده و دقیق از سوی دولتمردان به نظر می‌رسد ولی نباید این نکته را از یاد برد که مهم‌ترین شعاری که زمینه‌ساز پیروزی انقلاب اسلامی را فراهم کرد، شعار استراتژیک «نه شرقی، نه غربی» بود که تا سال‌ها مانیفست اصلی جمهوری اسلامی در توسعه اقتصادی و سیاسی کشور بود و امروز به دلیل برخی مسائل کمی کمرنگ‌تر دنبال می‌شود، از این رو ضروری به نظر می‌رسد که دولت ضمن تأکید بر «توسعه درون‌زا» به دنبال زمینه‌سازی بر بی‌نیازی کشور به دنیای شرق و غرب در حوزه اقتصادی باشد؛ موضوعی که می‌تواند عاملی برای تبدیل جمهوری اسلامی به یک قدرت نوین جهانی و ایفای نقش در «نظم جدید جهانی» را فراهم آورد.
البته نباید این نکته را از نظر دور داشت که حافظه تاریخی ملت ایران ذهنیت چندان مثبتی از رفتار برخی دولت‌های شرقی ندارد، اما نباید فراموش کرد که جمهوری اسلامی همواره این حق را برای خود قائل است که با در نظر‌گیری منافع ملی، خود جهتی را که این منافع تأمین می‌کند، انتخاب و در راستای آن حرکت کند.

[ منبع این خبر سایت خبر ایرونی می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «جوان نوشت: چرخش به شرق پس از اثبات بی‌اعتباری وعده‌های غرب؛ نگاهی به دیپلماسی روزهای اخیر دولت یازدهم » اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت خبر ایرونی منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات