روزی روزگاری جنگی بود/ بسته ویژه آخرین خبر به مناسبت شروع هفته دفاع مقدس

روزی روزگاری جنگی بود/ بسته ویژه آخرین خبر به مناسبت شروع هفته دفاع مقدس

جنگ که تمام شد اعلام کردند، 213 هزار نفر شهید ، 335 هزار نفر جانباز و 42 هزار نفر اسیر شدند. بیشتر کسانی که جنگیدند جوان بودند. آن‌قدر برای‌شان مهم بود که از بهترین و عزیزترین چیزهای زندگی‌شان، از همه داشته‌های‌شان می‌زدند تا به جبهه برسند و بعدش هم به شهادت. حرف یک نفر و دو نفر نبود، انگار همه با هم توی جبهه چیزهایی را پیدا کرده بودند که هیچ جای دیگری نمی‌توانستند پیدایش کنند.
در شرایط سختی بزرگ شده بودند، انقلاب کرده بودند و جنگیده بودند، ساده زندگی کرده بودند و به آن افتخار می‌کردند اما هر بار که برای ما از گذشته می گفتند، از سختی‌ها و نداری‌ها و کمبود‌ها بود، عاشق سادگی و شجاعت بودند و ما مبهوت این عشق‌های عجیب و غریب آن‌ها می شدیم. جنگ تمام شده، سال هاست که تمام شده ولی روزهایی که به این مردم گذشته است هیچوقت فراموش نمی شود، حقایقی در آن روزها رخ داد که می شود تا سال های سال درباره اش حرف زد و چیز نوشت، اینکه ما با چه کسانی می جنگیدیم، چطور جنگیدیم و اصلا چرا جنگیدیم؟ می خواهیم نگاهی بیندازیم به روزهای جنگ.

باید زمین گذاشت قلم ها را
دیگر سلاح سرد سخن کارساز نیست
باید سلاح تیزتری برداشت
باید برای جنگ
از لوله تفنگ بخوانم
با واژه قشنگ


شهرهایی که درگیر جنگ شدند
جنگ ایران و عراق یکی از طولانی ترین جنگ های تاریخ ایران و البته تاریخ جهان بود، جنگی که در یک مرز طولانی بین ایران و عراق اتفاق افتاد و شهرهای زیادی را درگیر خودش کرد.
کردستان
این استان 29هزار کیلومتر مربعی،180 کیلومتر مرز مشترک با عراق دارد. پیچیدگی مرزی شدیدی در این استان ایجاد شده و دره شیلر عراق تا عمق خاک استان پیش آمده است.
کرمانشاه
این استان 24هزار کیلومتر مربعی، 330 کیلومتر مرز مشترک با عراق دارد. یکی این که از نظر جغرافیایی، ایران تنها از مرز خسروی می تواند ارتباط جاده ای مناسب با عراق برقرار کند و دیگری وجود منابع نفتی مشترک مرزی در منطقه نفت شهر است که توان تولید روزانه 25هزار بشکه نفت را دارد.
ایلام
کوچک ترین استان هم مرز با عراق، طولانی ترین مرز مشترک را با آن ها دارد که یک سوم مرز ایران و عراق را شامل می شود. منطقه مهران این استان، نزدیک ترین نقطه خاک ایران به کربلاست.
آذربایجان غربی
مرز این استان با عراق، 252 کیلومتر می شود.
خوزستان
با مساحت 64هزار کیلومتر مربعی اش، بزرگ ترین استان هم مرز با عراق است، تصاحب خوزستان نفت خیز و حاصلخیز یکی از آرزوهای صدام در جنگ بود . شدیدترین جنگ های دوطرف و عملیات ها هم در این استان روی داد.
چه کسانی در جنگ مقابل ما بودند
عراق تا پایان هفتمین سال جنگ به بزرگ ترین بازار تسلیحاتی جهان تبدیل شد. عراق مشتری محصولات مرگبار شوروی، فرانسه، آمریکا، چین، آلمان، ایتالیا، برزیل، لهستان، چکسلواکی و مصر بود. محض مشت نمونه خروار می توان به دو فروش تسلیحات شوروی و فرانسه در سال های آخر جنگ اشاره کرد. شوروی در سال 1367 شمسی بیش از 8 میلیارد دلار سلاح به عراق فروخت تا با گرفتن 37درصد بازار صادرات اسلحه به عراق بزرگ ترین صادرکننده سلاح به این کشور باشد. شوروی در همین سال 24 میگ 29 به عراق داد و حداقل 5هزار افسر عراقی را برای آموزش پذیرفت.فرانسه هم حدود 5میلیارد دلار به عراق اسلحه فروخت که بیشتر از 40درصد صادرات تسلیحاتی فرانسه را شامل می شده است. این تسلیحات شامل 400موشک اگزوست هوا به زمین و حداقل 200 موشک هدایت شونده لیزری 133 میراژ اف1 بود.
ارتش عراق
این ارتش هنگام شروع جنگ با ایران، تقریبا 200هزار نیروی نظامی داشت که در 12 لشگر فعالیت می کردند که از 3 محور جنوبی، میانی و شمالی به کشورمان حمله کردند.
1200 مستشار روسی و اروپایی در ارتش عراق بودند و تعداد این نیروها 5 سال پس از آغاز جنگ به 500هزار نفر رسید که در 23 لشگر و 9تیپ ارتش و گارد ریاست جمهوری توزیع شده بودند. در پایان جنگ با ایران و قبل از حمله به کویت، تعداد این نیروها باز هم افزایش یافته بود و به حدود 800 هزار نفر می رسید. میزان خرید تسلیحات عراق که در سال 1978 میلادی(1357 شمسی) و قبل از انقلاب، با ایران مساوی بود در دومین سال جنگ 5 برابر شد. بودجه نظامی عراق از 4 میلیارد دلار در اولین سال جنگ به 11 میلیارد دلار در سال آخر رسید. جنون صدام در سال آخر به حدی رسید که حدود 4600 تانک ، 3000 اراده توپ ، 410 هلی کوپتر،500 جنگنده را در انبارهایش پنهان کرده بود. نهایتا این که عراق در این جنگ حدود 400هزار کشته و 72هزار اسیر و 366 هواپیما و 90 هلی کوپترش سرنگون شد.

چطور جنگیدیم؟
برگ برنده ایران در ایام دفاع مقدس نیروی انسانی اش بود که به پشتوانه رهبری امام خمینی(ره) و روحیه انقلابی به جبهه ها می رفتند. در واقع جنگ علیرغم تصور صدام نه تنها منجر به فروپاشی جمهوری اسلامی نشد که کارکرد مثبتش را نشان داد و باعث استحکام درونی شد و آن را مستحکم کرد. جمعیت ایران در طول جنگ از 35 میلیون نفر به 42 میلیون نفر رسید و حدود 5میلیون نفر از سرباز و بسیجی پاسدار و ارتشی تا نیروی جهادی و امدادگر و... مستقیما در جنگ حضور داشته اند.
ایران با سه بال ارتش، سپاه و بسیج درجنگ حضور داشت. ارتش قبل از انقلاب حدود 415 هزار نفر نیرو داشت که شامل نیروی زمینی؛ 285 هزار نفر (3لشکر زرهی، 4 لشکر پیاده، 4 تیپ مستقل) نیروی هوایی؛ 100هزار نفر، نیروی دریایی؛ 30هزار نفر بود. این ارتش بعد از انقلاب دچار تحولاتی شده بود و حتی حرف از انحلال آن زده می شد اما امام خمینی(ره) با گفتن این که من به ملت ایران اکیدا هشدار می دهم که دولت باید ارتش ملی و قوی و با روحیه مقتدر داشته باشد تا قدرت حفظ کشور را داشته باشد. جلوی این ماجرا را گرفت.
در کنار ارتش جمهوری اسلامی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که 2 اردیبهشت 1358 شمسی تاسیس شده بود در طول جنگ قوام یافت. این بال تازه نفس از 10 هزار نیرو در سال اول جنگ به 250 هزار نیرو در میانه جنگ رسید و تعداد نیروهایش در سال های آخر به 450 هزار نفر افزایش یافت. سپاه که دارای وزارتخانه مجزا بود مانند ارتش نیروی سه گانه تشکیل داد و در کنار ارتش در قالب عملیات های مشترک و شورای فرماندهی مشترک، کار کرد. بال سوم هم سازمان بسیج مستضعفین بود که در 5 آذر 1358 شمسی تاسیس شد تا داوطلبان مردمی را در راستای ارتش 20 میلیونی راهی جبهه ها کنند.
شهدای جنگ
213255 نفر در طول جنگ به شهادت رسیدند که 155081 نفر در درگیری مستقیم با نیروهای عراقی و 16154 نفر در موشک باران شهرها شهید شده اند. ضمن این که حدود 20 هزار نفر هم در حوادث جنگی به شهادت رسیده اند. از این تعداد 155259 شهید ، مجرد و 55996 نفرشان متاهل بوده اند و زن و بچه داشته اند. ترکیب شهدا براساس سن هم این طور است 7054 نفر 14 ساله و کمتر از 14 ساله ، 65575 نفر بین 15تا19 ساله ، 87106نفر بین 20تا 23 ساله، 22703 نفر بین 24 و 29 ساله و 30817 نفر 30 ساله و بالاتر. حدود 46هزار نفر با لباس ارتش به شهادت رسیده اند. 40هزار شهید سپاهی بوده اند و مابقی از آحاد مردم بوده اند. نام 45هزار شهید ، محمد و نام 30هزار شهید هم علی بوده است. در این جنگ 320 هزار نفر مجروح شده اند که 140 هزار نفرشان به درجه جانبازی رسیده اند . 40هزار نفر هم به اسارت عراق در آمدند و آزاده شدند.
جنگ شهرها
کشاندن جنگ به شهرها تاکتیک عراق بود که به جنگ شهرها معروف شد تا از این طریق مردم برای پایان دادن به جنگ به حکومت ایران فشار بیاورند. در این فاز از جنگ که در 4مرحله از ابتدا تا انتهای زمان جنگ اجرا شد 76هزار و 873 نفر در اثر 4700 بار حمله هوایی به 127 شهر به شهادت رسیده یا مجروح شدند . در بین شهرها آبادان بیشتر از هزار با هدف حملات موشکی قرار گرفت که یک پنجم کل حملات موشکی را شامل می شد و 5هزار شهروند آبادانی بر اثر این حملات به شهادت رسیدند. بیشترین شهدای حملات موشکی هم اهوازی بودند.
8200 شهروند در حملات شهری به شهادت رسیدند . 63درصد حملات هوایی عراق توسط هواپیما، 9/4 درصد توسط موشک، 9/31 درصد توسط توپخانه انجام می شد اما در میان همه حملات به شهرها اتفاق مهم ساعت 6:30 بعدازظهر دوشنبه 10 اسفند 1366 شمسی افتاد . در این ساعت، یک موشک عراقی در قلب تهران فرود آمد تا فاز چهارم جنگ شهرها آغاز شود. در این فاز عراق با موشک هایی که نوع ارتقا یافته موشک های اسکاد روسی بودند در عرض 50 روز، 133 بار پایتخت ایران را هدف قرار داد تا نروز 1367 نوروزی متفاوت برای تهرانی ها باشد. تقریبا هر 9 ساعت یک موشک به تهران شلیک می شد. اصابت موشک به بیمارستان کودکان بهرامی تهران نو در 17 فروردین 1367 شمسی که 6 شهید بر جا گذاشت از تکان دهنده ترین جنایات موشکی فاز چهارم حملات شهرها به شمار می رود. بیشتر از 2500 تهرانی در طول حملات موشکی به شهرشان در طول دفاع 8 ساله به شهادت رسیدند. 

تجهیزات نظامی ایران در برابر ارتش عراق چه بود
در نگاه اول عراق پنجه در پنجه ما انداخت اما در نگاهی عمیق تر، ما با مجموعه ای از کشورهای شرقی، غربی و عربی طرف شدیم که هوای عراق را داشتند. کشورهایی که یا مثل آمریکا ، شوروی سابق، فرانسه و.. به عراق سلاح می فروختند یا مثل عربستان و کویت، این کشور را با حداقل 45 میلیارد دلار، شارژ مالی می کردند و یا مثل اردن، مصر و سودان بودند که حداقل 30 نفر نیرویشان را به کمک ارتش عراق فرستادند. ضمن این که در سال پایانی جنگ نیروی دریایی آمریکا با وارد کردن 137 ناو به خلیج فارس و شلیک موشک به هواپیمای مسافربری ایران و شهید کردن 290 مسافر پرواز بندرعباس- دوبی، عملا وارد جنگ با ایران شده بود.
ارتش ایران پیش از آغاز جنگ، 1735تانک، 700 عراده توپ، 447 جنگنده، 200 هلی کوپتر داشت که البته قراردادهایی به ارزش 9 میلیارد دلار هم بسته شده بود که به دلیل وقوع انقلاب و تغییر رویکرد در نظام ایران لغو شدند. موازنه تجیهزات نظامی در ابتدای جنگ تقریبا برابر بود اما حمایت همه جانبه صدام و خریدهای دیوانه وار او در برابر تحریم ایران و جلوگیری از خرید اسلحه و مهمات چنان شرایط را دگرگون کرد که در آخرین سال های جنگ یعنی 1366 و 1367 شمسی در برابر خرید 24 میلیارد دلاری عراق، ایران فقط توانست سلاح هایی به ارزش 200 میلیون دلار بخرد. چین، کره شمالی، شوروی، سوریه ، لیبی و پاکستان از مهم ترین فروشندگان سلاح به ایران بودند. ایران در زمان پهلوی دوم و اوج فروش نفت بین سال های 1974 تا 1978 میلادی( 1353 تا 1357 شمسی ) چیزی حدود 8میلیارد دلار ، تجهیزات نظامی خرید که 2 برابر از عراق بیشتر بود اما این میزان یک دهه بعد کاملا معکوس شد. با وجود همه این مشکلات نیروهای نظامی ایران در طول جنگ 19 عملیات بزرگ، 19عملیات متوسط، 125 عملیات کوچک انجام دادند که 7عملیات با رمز یا الله، 13عملیات با رمز محمد رسول الله، 7 عملیات با نام علی(ع) ، 13 عملیات با نام زهرا(س)، 11عملیات با نام حسین(ع) و 8 عملیات با رمز یا صاحب الزمان(عج) آغاز شد.

سوال‌هایی که بعد از جنگ در ذهن مردم هست
چرا جنگیدیم؟ چرا ادامه دادیم و چرا تمام کردیم؟ نکته مهم این است که مبنای پرسیدن این سوالات ، قضاوت ها و جواب ها، وضعیت فعلی است. یعنی ما بعد از گذشت 34 سال از آغاز جنگ و با دانستن این نکته که جنگ 8 سال طول کشید و ... از چرایی لزوم جنگ می پرسیم، یا وقتی برخی عملیات های ناموفق بعد از فتح خرمشهر را دیده ایم می گوییم چرا آن موقع آتش بس قبول نشد اما در تابستان 67 قبول شد. در پاسخ به سوالات جنگ باید خودمان را در آن مقطع زمانی و مکانی قرار بدهیم و بدون نگاه به آینده ای که می دانیم، آن ها را پاسخ بدهیم.
آغاز جنگ
آیا می شد جلوی حمله عراق را گرفت؟ صدام، یک سال بعد از قدرت گرفتن قدرت نظامی اش را افزایش داده بود. صدام که می دانست حمایت قدرت های جهانی و منطقه ای را برای حمله به ایران دارد؛ قرارداد 1975 الجزایر را هم ظالمانه می دانست و رویای این را داشت که مانند دوران جمال عبدالناصر در مصر، رهبر جهان عرب شود. ارتش عراق با تجاوز به خاک ایران حدود 15هزار کیلومتر مربع از خاک ایران را اشغال کرد و گفت شرایط آتش بس، گرفتن 3 جزیره ابوموسی و تنب کوچک و بزرگ، لغو قرارداد 1975 الجزایر، برتری در حاشیه اروند رود و... است. فکرش را بکنید عراق تا دم دروازه های اهواز آمده بود و می گفت جزایر تنب را به من بدهید و در خوزستان هم همه پرسی جدایی از ایران بگذاریم. آن قدر هم حس می کرد سمبه اش پرزور است که اگر کار به مذاکره می کشید دلیلی برای عقب نشینی از ایران نداشت.
شروط ایران در ماه های اول جنگ برای قبول آتش بس هم عقب نشینی عراق از مناطق اشغالی اعلام متجاوز بودن عراق و پرداخت غرامت بود که صدام این قدر هزینه نکرده بود که به این نتیجه برسد.
ادامه جنگ
چرا جنگ بعد از فتح خرمشهر، ادامه پیدا کرد؟ این یکی از مهم ترین سوالات تاریخ ماست. سوالی که اولین بار 2 سال بعد از فتح خرمشهر و عدم موفقیت عملیات رمضان که تیر سال 1361 در شرق بصره انجام شد مطرح شد. ایران بعد از فتح خرمشهر، دست بالا را داشت اما نکته این جا بود که عراق هنوز 5 هزار کیلومتر مربع از خاک ایران مثل نفت شهر را در اختیار داشت. ضمن این که به گفته مقامات، تا 4 سال بعد از فتح خرمشهر، پیشنهاد صلحی مطرح نشد. پیشنهاداتی که ارایه شد در حد آتش بس، بدون خروج عراق از خاک ایران و پرداخت غرامت از صندوق مشترک کشورهای عربی بود؛ یعنی هر 2 کشور مقصرند و باید همزمان و یکسان، پول بردارند و گزارش کار رابه سازمان ملل بدهند.
فضای ذهنی مسوولان و جامعه بعد از فتح بزرگ خرمشهر، استمرار موفقیت ها بود و طبیعتا چنین رویکردی در آتش برای کسی در ایران قابل قبول نبود. وضعیت در آن سال شبیه این بود که تیم ملی به جام جهانی صعود کرده ولی تیم از ترس نتایج احتمالی از ادامه مسیر انصراف بدهد یا مثلا ما به خاطر احتمال باخت سنگین در برابر آرژانتین انصراف می دادیم و قید آن بازی خوب را می زدیم. ایران، بین دو راه ترک مخاصمه بدون اتمام جنگ و مذاکره در شرایط حضور عراق در خاک ایران، راه سوم را انتخاب کرد و آن هم تنبیه متجاوز تا رسیدن به صلح شرافتمندانه بود.
پایان جنگ
چرا جنگ در تابستان 1367 و با قبول قطعنامه 598 به پایان رسید؟ راستش قدرت نظامی عراق در آخرین ماه های جنگ بادامپینگ و تزریق غربی ها به طور عجیبی افزایش پیدا کرده بود مثلا انگلیس که در سال 1981 میلادی(1360 شمسی) حدود 3 میلیون دلار به عراق تسلیحات فروخته بود در سال 1988 میلادی (1367 شمسی) 3/1 میلیارد دلار به این کشور سلاح داد.میزان صادرات تجهیزات شیمیایی آلمان در عرض یک سال از 370 میلیون دلار به 820 میلیون دلار رسید که نتیجه اش را در بمباران شیمیایی حلبچه، جزیره مجنون و فاو دیدیم. ارتش عراق که سالی یک بار فراخوان می داد در سال آخر 3 بار فراخوان داد و دستور داد 30درصد کارمندان دولت باید به جبهه بروند و تمام مردان تا 44 سال را به خدمت فراخواند تا تعداد لشگرهایش به 59 برسد. (تعداد لشگر عراق در آغاز جنگ، 12 تا بود) عراق با چنین تعهداتی فاو را در اوایل سال 1367 شمسی پس گرفت.
در مقابل درآمد 24 میلیارد دلاری ایران در سال 1358 به 7/9 میلیارد دلار در سال 1367 کاهش یافته بود. از طرف دیگر،عربستان با کشتار حجاج در مراسم برائت از مشترکین سال 1366 و همین طور باز شدن پای آمریکا با 33 ناو به خلیج فارس و شلیک موشک به هواپیمای مسافربری در تیر 1367 شمسی عملا وارد جنگ با ایران شدند. در چنین وضعی، ایران، قطعنامه 8 ماده ای 598 را که تیر سال 1366 شمسی در سازمان ملل تصویب شده بود یک سال بعد و در اواخر تیر 1367 شمسی قبول کرد. قبول قطعنامه با تعلل عراق که حالا وارد خاک ایران شده بود باعث شد تا اوضاع دیپلماتیک و داخلی به سود ایران شود. بهار و تابستان سال 1369 صدام 6 نامه برای رهبران ایران فرستاد. او می خواست تمام قدرتش را صرف حمله به کویت کند و حتی اگر بشود ایران را همراه خودش کند که بی نتیجه ماند اما او در آخرین نامه اش با قبول قرارداد 1975 الجزایر و اعلام آزادی اسرا این جمله را نوشت «با این تصمیم ما همه چیز روشن و تمام خواسته ها و مسایلی که بر آن تکیه می کردید تحقق می یابد و چیزی باقی نمانده است.»

روزی روزگاری جنگی بود/ بسته ویژه آخرین خبر به مناسبت شروع هفته دفاع مقدس

روزی روزگاری جنگی بود/ بسته ویژه آخرین خبر به مناسبت شروع هفته دفاع مقدس

[ منبع این خبر سایت خبر ایرونی می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «روزی روزگاری جنگی بود/ بسته ویژه آخرین خبر به مناسبت شروع هفته دفاع مقدس» اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت خبر ایرونی منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات