از بداخلاقي هاي ما شهروندان- ليلا زلفي گل*

صبح كه از خانه خارج مي شويم با يك نگاه نه چندان عميق بارها به نمونه هاي بي اخلاقي در جامعه برخورد مي كنيم؛ راننده و مسافري كه طبق معمول بهانه هاي بسياري براي ناخشنودي از هم دارند، فروشنده اي كه حوصله پاسخگويي به خريدار ندارد و خريداري كه گاه به فروشنده به چشم يك دزد سر گردنه نگاه مي كند، ارباب رجوع و كارمندي كه نقص قانون يا ضعف ديوانسالاري اداري را دستمايه اي براي به چالش كشيدن هم مي كنند و حتي بي محابا ناسزاهايي را بدون درنظر گرفتن جوانب امر رد و بدل مي كنند و ...
بسياري از ما گاه محملي براي جابجايي خشم و گفتمان هاي بداثر و حركات ناموزون شهروندي هستيم. به سرعت در برخورد با نخستين كنش نامطلوب، واكنشي سخت تر بروز مي دهيم. چه بسا همين كنش و واكنش هاي حتي ناچيز به رخدادي جبران ناپذير مي انجامد كه ديگر با هيچ حسن خلق يا تحملپذيري قابل برگشت نيست.
به راستي چرا معناي واقعي اخلاق از ذهن ها زدوده شده است؟ چرا اخلاق مداري امروزه در تابلوها و برنماها گنجيده است و رونق و كاربردي ندارد؟ كدام يك از ما جوابگوي اين همه كج اخلاقي هستيم؟ با اين سبك و سياق به كدام ناكجا آباد قرار است برسيم؟ بسياري متعهد نيستيم تا اين گردونه تسلسل بي اخلاقي را جايي متوقف سازيم يا حتي از شتابش بكاهيم. قرار نيست به آرمانشهري برسيم اما دست كم آنگونه كه مقام رهبري به تازگي تصريح كرد، نشايد كه «كسي يك مختصر تنه‌اي زد به ما، ما برگرديم با مشت به سينه‌اش بكوبيم.»
حرف از حداقل ها است؛ از اينكه توقع رسيدن به يك آرامش نسبي در سطح جامعه نبايد چندان غيرواقعي و دور از دسترس بنمايد. به قول «سامويل اسمايلز» نويسنده بريتانيايي، «اشخاص عاقل و بااخلاق هرگز كلامي بر زبان نمي آورند كه احساسات ديگران را جريحه دار سازند». كدام يك از ما به احساسات شهروندي توجه داريم؟ چقدر با خودمان فكر مي كنيم كه با تعريف شهروند خوب چقدر فاصله و حتي چه نسبتي داريم. در تعامل با مردم كوچه و خيابان كدام اخلاق حسنه اي را پيشه كرده ايم؟ يكي از جملات ماندگار كتاب هاي درسي اين است كه هر آنچه بر خود نمي پسندي بر ديگران نيز مپسند.
درست است كه پيش روي بسياري از رفتارهاي ناشايست روزانه قانوني نيست تا پيش گيرنده باشد اما اين پرسش مطرح است كه چرا «ما» شهروندان خود ضمانت اجراي هنجارها و بايسته هاي انساني و وجداني را ناديده مي انگاريم؟ چرا نمي خواهيم در كوچه و خيابان هم همان شخصيتي را ارايه دهيم كه در مكاني شناخته شده با بالاترين ضرايب رعايت اصول اخلاقي، با آن خود را مي نمايانيم.
به يقين يكي از عوامل ناديده گرفتن اين قِسم از وظايف شهروندي نوع رفتار و گفتار برخي نخبگان و چهره هاي شناخته شده است. بسياري مي گويند فرهنگ از آسمان به زمين مي بارد و جوانه هاي رفتار را بارور مي كند. از اين رو اسفبار است كه شهروندي نظاره گر ناهنجاري ها و سوءرفتارها در نخبگان باشد. وقتي مسوولي ارشد در جريان دولتمداري آن هم زير عنوان مهرورزي هر واژه اي را دست افزار سياست پيشگي مي سازد، هنرپيشه نامداري در رسانه ملي از هر واژه ناپسندي استفاده مي كند يا ورزشكاري پيش چشم هزاران تماشاگر پرده اخلاق را ميدَرد آنگاه است كه در مي يابيم، آسيبي كه از آن سخن مي گوييم عام و خاص نمي شناسد و چه بسا سهم خواص، گروه هاي مرجع، سلبيريتي ها و ... در اين آسيب به مراتب افزونتر از مردم كوچه و خيابان است.
از منظري ديگر هم بايد گفت، وقتي آموزش مدون و جامعي در باب اخلاق شهروندي به عنوان يكي ضروري ترين نيازهاي زيست انساني- اجتماعي- شهروندي وجود نداشته باشد، بايد باز هم منتظر بازتوليد ناملايمات رفتاري يادشده باشيم.
در اين زمينه برخي مي گويند بايد تحولي اخلاقي در سطح جامعه ايجاد كرد و از اين رو در گام نخست نيازمند آموزش جامع مديريت اخلاق شهروندي هستيم؛ آموزشي كه رسانه و عملكرد مسوولان نقش به سزايي در آن ايفا دارد. با آن كه وظيفه شهروندان در خوداخلاقي سازي رفتارها مساله اي جداگانه و بايسته اي غيرقابل چشم پوشي است اما آشكارا نگاه مردم به سمت رفتار نخبگان سياسي و گروه هاي منشا الگوبرداري است. به عبارتي علت و معلول هاي بسياري در پس بي اخلاقي هاي رايج در جامعه وجود دارد اما آنچه مسلم و به گفته حضرت علي (ع) امام اول شيعيان مستند است، مردم بر منش ملوكشانند. بنابراين فرايندي بيناشهرونداني و نيز عمودي و از بالا به پايين را نياز داريم تا شايد اين گردونه نامطلوب را از شتابندگي باز داريم.
-------------------------------------------------------------------------------
* روزنامه نگار

انتهای پیام /*

[ منبع این خبر سایت ایرنا-سایر می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «از بداخلاقي هاي ما شهروندان- ليلا زلفي گل*» اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت ایرنا-سایر منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات