سايه اردوغان رفت

در ادامه اين يادداشت به قلم صادق ملكي، مي خوانيم: براي مردي كه در كسوت رئيس جمهور، در پي سلطاني است، مردان در سايه او نيز قابل تحمل نبوده و دوره مصرف دارند. دوره نيابتي نخست وزيري داوداوغلو به پايان رسيد تا گام هاي تغيير نظام سياسي تركيه از سيستم پارلماني به رياستي تسريع گردد.
سلب مسئوليت داوداوغلو در تعيين روساي استاني حزب عدالت و توسعه اقدامي محاسبه شده از طرف اردوغان بود تا با آسيب زدن به روحيه ظريف اين آكادميسين، وي خود داوطلب كناره گيري گردد. اختلافات داوداوغلو با اردوغان در ارتباط با نحوه مبارزه با تروريسم، آزادي هاي دمكراتيك، برخورد با ارتشاي وزرا و... اگرچه تاثيرگذار در دور شدن داوداوغو از قدرت است، اما مهمتر از آن، خوي سلطاني اردوغان بود كه نمي خواست هيچ نامي در كنارش، شريك قدرت او باشد. در جمهوريتي كه آتاترك موسئس آن بود، عصمت اينونو توانست در كنار آتاترك شخصيت دوم جمهوريت باشد اما اردوغان مي خواهد تنها چهره جمهوريتي باشد كه او موسئس آن خواهد بود.
با وجود عدم تغيير قانون اساسي تركيه، اردوغان با فراهم نمودن زمينه كناره گيري داوداوغلو از نخست وزيري، عملاً در جهت ورود به سيستم رياستي گام برداشت. هنگامي كه اردوغان با آراي مردم تركيه به عنوان اولين رئيس جمهور انتخاب شد، اعلام كرد كه رفتار سياسي وي در عرصه قدرت با روساي جمهور سابق متفاوت بوده و بيشتر در عرصه اجرايي وارد عمل خواهد شد. با مد نظر قرار دادن روانشناسي اردوغان، تحمل 20 ماه نخست وزيري داوداوغلو براي وي سخت بود، اما خروج داوداوغلو از صحنه قدرت، شفافيت هدف و عمل اردوغان را به منحصه ظهور رساند. در نوشتارهاي گذشته گفته بودم كه داوداوغلو رفتني است و اين امر در حالي براي اين تئوري پرداز ايده آليست رخ داده است كه وي كماكان ادعاي وفاداري دارد.
داوداوغلو در اظهارات خود با وجود انتقاد و گلايه از رسم رفاقت و همراهي حزبي اعلام داشت، وفادار به اردوغان و حزبش باقي خواهد ماند. انديشيدن به تركيه بزرگ و منافع ملي، باقي ماندن در تيم، سرمايه گذاري براي آينده و... مي تواند از جمله دلايل كناره گيري بدون حاشيه وي از قدرت باشد.
بعيد است اردوغاني كه در مسير قدرت به اربكان پشت كرده و به گل وفادار نماند، براي آينده داوداوغلو جاي باز بنمايد. وي با كنار گذاشتن داوداوغلو نشان داد كه از منظر او صحنه سياست، بيش از آنكه صحنه عياري باشد، عرصه محاسبات قدرت است.
فارغ از انتقاداتي كه به اردوغان در سياست داخلي و خارجي وارد است بي شك او همچنان مرد اول تركيه مي باشد. اگر فردا نيز انتخابات برگزار شود همچنان اردوغان برنده صحنه خواهد بود. رهبري و مديريت 12 ساله اردوغان و حزبش بر تركيه، سبب ظهور دولت كارآمد و موفق در تركيه بوده است. فارغ از آن با مد نظر قرار دادن روحيه نظاميگيري ترك ها و تطبيق عملكرد اردوغان با اين فرهنگ، اين همپوشاني خود از عوامل مهم و تاثيرگذار در موفقيت و محبوبيت اردوغان بوده است.
در گذشته با توجه به بي ثباتي صحنه سياست در تركيه، نه تنها پيش بيني آينده اين كشور، بلكه فرداي آن دشوار بود. به قول دميرل 24 ساعت، زماني طولاني در تركيه بود. اما امروز تركيه تغيير كرده است. بيش از يك دهه است كه اردوغان با ايجاد ثبات نسبي توانسته است صحنه سياسي و اقتصادي تركيه را تغيير دهد.
حزب عدالت و توسعه تحت رهبري اردوغان در سال هاي اخير توانسته است از تحولات و بحران هاي بسيار جديتر از كناره گيري داوداوغو عبور نمايد. به نظر مي رسد اردوغان و حزبش همچنان موفق به عبور از تحول كناره گيري داوداوغلو گردد. موسئس اصلي حزب اردوغان و گل بودند و زماني كه حذف گل نتوانست موج و يا انشعابي در حزب ايجاد نمايد، رفتن داوداوغلو نيز نخواهد توانست تزلزلي در حزب ايجاد نمايد.
آرزوهاي داخلي و خارجي در تركيه زمينه ساز انشعاب و تضعيف اردوغان و حزبش نبوده و نخواهد بود. در حال حاضر نظم و انضباط حاكم بر حزب عدالت و توسعه و برخورداري از مزيت همراهي با قدرت و.... احتمال هرگونه انشعاب را دور ذهن نشان مي دهد. تجربه جدايي عبداللطيف شنر از موسسان حزبي نشان داد حتي اگر انشعابي نيز رخ دهد، موفق نخواهد بود.
نظام بين الملل تاثيرگذار بر تركيه و سازوكارهاي تنظيم كننده قدرت در اين كشور كماكان آلترناتيوي براي اردوغان ندارد، لذا تحول كناره گيري داوداوغلو از نخست وزيري بيش از آنكه سبب تزلزل قدرت اردوغان و حزبش گردد، سبب افزايش قدرت اردوغان و حزبش در آينده خواهد شد. موفقيت اقتصادي، مهم ترين برگ برنده و عامل تداوم حكومت 12 ساله اردوغان در عرصه سياسي تركيه بوده است.
در حال حاضر اگرچه صدمات ناشي از سياست هاي خارجي و داخلي اردوغان و حزبش بر اقتصاد تركيه نمايان شده است، اما اين صدمه به اندازه اي نيست كه قابل تحمل نباشد. اردوغان با نوازش روحيات ملي گرايي ترك ها و با ادبيات اسلامي نوستالوژي بخش عمده اي از بستر اجتماعي ترك ها را پاسخ داده و از يك تركيه منزوي، بي ثبات، ضيعف، پيرو، يك تركيه قوي، كارآمد و مدعي رهبري در منطقه ساخته است. اينكه در نگاه رقابتي مي توان بر اردوغان و سياست هايش خرده گرفت، نبايد مانع شود بر موفقيت هاي او چشم پوشي كرد.
مهم ترين تاثيرات كناره گيري داوداوغلو بر سياست داخلي، يك كاسه شدن قدرت در حزب و اطاعت محض از اردوغاني خواهد بود كه در پي تغيير سيستم پارلماني به سيستم رياستي است. ديدگاه هاي مشترك اردوغان - داوداوغلو در نگاه ملي-اسلامي اگرچه تغيير اساسي در سياست خارجي را دور از ذهن نشان مي دهد، اما عملگرايي اردوغان مي تواند در برابر فشارهاي بيروني در برخي از سياست ها موجب انعطاف گردد. شايان ذكر است كه سياست خارجي كشورها برخاسته از راهبردهاي كلان بوده و تغيير دولت ها نمي تواند تغييري اساسي در اين سياست ها ايجاد نمايد. مزيد بر آن رفتن داوداوغلو يك تحول درون حزبي بوده كه نبايد روي تغييرات پس از وي حساب ويژه باز نمود. تغيير شايد پس از اردوغان بتواند مورد انتظار باشد. به نظر مي رسد اردوغان با نظم و انضباط حزبي كه اعمال مي نمايد، سعي دارد آخرين رهبر كاريزمايي در تركيه بوده و پس از او اين كشور چون همه دولت هاي مدرن بجاي آنكه در مدار رهبران بچرخد، بر مدار و اساس سيستم چرخيده و پايدار بماند.
از بنيالي يلدريم وزير ارتباطات، بكربوزداغ وزير دادگستري، نعمان كورتولموش معاون نخست وزير و برات آلبايراك داماد و وزير انرژي به عنوان جانشينان داوداوغلو نام برده مي شود. به نظر مي رسد رقابت اصلي ميان بنيالي يلدرم و آلباراك خواهد بود. با مدنظر قرار دادن آسيب ناشي از انتخاب آلباراك بر اردوغان و حزب از منظر داخلي و خارجي، احتمالاً تمايل او بيشتر به كانديدا شدن بنيالي يلدريم خواهد بود.
نكته آنكه اين دوره، مرحله گذر است. هر كس در كنگره فوق العاده حزب عدالت و توسعه در 2 خرداد دبيركل شده و به نخست وزيري منصوب شود، در اطاعت محض اردوغان بوده و بايد در خدمت فراهم نمودن صحنه سياسي تركيه براي تغيير سيستم از پارلماني به رياستي باشد.
* منبع: پايگاه خبري ديپلماسي ايراني
** اول ** 1337

انتهای پیام /*

[ منبع این خبر سایت ایرنا-سایر می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «سايه اردوغان رفت» اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت ایرنا-سایر منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات