چالش هاي زيست محيطي و اجتماعي انتقال آب درياي خزر

پروفسور عطاالله قباديان فوق دكتراي علوم زمين متمركز در آب و خاك ، دكتر ' نصرت الله صفائيان ' اكولوژيست و دكتر ' محمود شارع پور ' جامعه شناس شامگاه دوشنبه ديدگاههاي خود در باره پيامدهاي انتقال آب درياي خزر به استان سمنان در يك كنفرانس رسانه اي در بابل مطرح كردند .
عنوان اين كنفرانس ' ظرفيت سنجي محيط زيستي - اجتماعي انتقال و جا به جايي منابع آب كشور بويژه آب درياي مازندران ' بود و شبكه سازمان هاي مردم نهاد محيط زيست و منابع طبيعي مازندران آن را برگزار كرد.
** تشديد آلايندگي و خشكي درياي خزر
پروفسور عطاالله قباديان كه در اين نشست با عنوان دارنده فوق دكتراي علوم زمين متمركز در آب و خاك معرفي شد ، گفت : درياي مازندران با افزايش آلاينده ها رو به روست و نيمه شرقي دريا حالت كويري به خود گرفته است و انتقال آب درياي خزر به سمنان اين امر را تشديد مي كند.
اين متخصص زمين شناسي اظهار داشت : در كشور ما سالانه 90 ميليارد متر مكعب آب در بخش كشاورزي مصرف مي شود كه 50 درصد آن هدر مي رود و اگر برروي هدر رفت آب كشاورزي تمركز كنيم نيازي به اجراي چنين طرح هايي نيست.
وي افزود : انتقال آب درياي خزر نه تنها محيط زيست استان مازندران را برهم مي ريزد ، بلكه براي استان سمنان نيز خطرات زيست محيطي زيادي را به دنبال خواهد داشت.
او ادامه داد : ما بايد براساس استعداد هاي هر استان برنامه ريزي داشته باشيم ، نه اينكه روند نابود كننده اي را كه هم اكنون درياي مازندران در آن قرار دارد ، با انتقال آب سرعت ببخشيم.
قباديان گفت : از لحاظ زيست محيطي نه تنها نبايد اقدام خطرناك انتقال آب درياي خزر را انجام دهيم ، بلكه بايد با كاشت درخت در سواحل اين دريا از كويري و نمك زار شدن آن كه در شرق درياي خزر آغاز شده است ، جلوگيري كنيم.
** مخاطرات بهداشتي
وي افزود : از جامعه علمي كشور بخصوص جامعه بهداشتي و پزشكي هم مي خواهم تا در اين بخش ورود يابند و تشريح كنند كه اين كار چه مخاطرات سنگيني از نگاه بهداشت و درمان بر جامعه دارد بويژه اين كه بحث بهداشت همواره در هر طرحي بايد در اولويت قرار گيرد و اين وظيفه جامعه پزشكي است كه اطلاع رساني و اعتراض كند .
اين استاد دانشگاه گفت :تهران ، خوزستان و شهرهاي صنعتي نمونه بارزي از به خطر افتادن بهداشت محيط هستند كه هم اكنون ميليون ها نفر انسان در اين مناطق در چرخه آلاينده مرگبار زندگي مي كنند .
قباديان كمبود آب و آلودگي را از عوامل تاثير گذار برروي زندگي بشر خواند و گفت : قانونمندي و شناخت اين قانونمندي در محيط زيست بسيار حائز اهميت است و اگر بر خلاف قانونمندي طبيعت حركت كنيم نا پايداري هايي را شاهد خواهيم بود.
وي توضيح داد : به عنوان نمونه امروز تمام دنيا به اين نتيجه رسيده است كه كنترل جمعيت يك امر پسنديده است ، ولي اگر قرار است جمعيت يك جامعه افزايش يابد بايد زيرساخت هايي مانند آب ، غذا ، بهداشت و درمان ، اشتغال و تحصيل به طور كامل فراهم شود و اگر اين زيرساخت ها نباشد جامعه دچار بحران خواهد شد كه بحران آب يكي از آنهاست.
** چالش بين المللي
پروفسور عطاالله قباديان در ادامه گفت : انتقال آب درياي خزر در عرصه بين المللي كشور را دچار چالش خواهد كرد ، كما اينكه روسيه مي تواند در دراز مدت به عنوان يك مدعي بر ايران اعمال نفوذ كند.
وي افزود : ما بايد از تاريخ درس عبرت بگيريم ، زيرا روسيه در طول تاريخ براي ايران قابل اعتماد نبوده است و در دراز مدت مي تواند از موضوع برداشت آب درياي خزر به عنوان يك ابزار فشار بر ايران استفاده كند.
او ادامه داد : اين موضوع با توجه به اين كه 80 درصد آب درياي خزر از رودخانه ولگا در روسيه تامين مي شود ، بسيار حساس و قابل توجه است.
پروفسور عطاءالله قباديان متولد سال 1313 زيراب سوادكوه در استان مازندران و از استادان پيشكسوت علوم زمين و علوم كشاورزي كشور محسوب مي شود.
او سال ها در اتريش عضو هيات علمي دانشگاه وين بود و همچنين در ديگر كشورهاي اروپا تحصيل و تدريس كرد.
دكتر قباديان كه هم اكنون در ايران زندگي مي كند ، سال ها در جنوب كشور از جمله استان خوزستان عضو هيات علمي دانشكده كشاورزي دانشگاه شهيد چمران اهواز بود و در يزد نيز تحقيق و تدريس داشت كه نتيجه آن تاليف جامع ترين كتاب در مورد سيماي طبيعي استان يزد است.
پروفسور قباديان همچنين سال ها عضو هيات علمي دانشگاه شهيد بهشتي تهران بود.
** انقراض آبزيان
دكتر نصرت الله صفاييان ، اكولوژيست و استاد دانشگاه هم گفت : با انتقال آب درياي خزر آبزيان در خطر انقراض قرار مي گيرند و در زنجيره غذايي آنان اختلال ايجاد خواهد شد.
وي افزود : اگر آب درياي خزر به مناطق كويري منتقل شود ، اكوسيستم درياي خزر دچار اختلال خواهد شد.
او توضيح داد : با انتقال آب ، شوري آب درياي خزر بيشتر مي شود و اگر آب اين دريا ذره اي شورتر شود زنجيره غذايي آبزيان مورد تهديد قرار مي گيرد و اين اختلال زمينه نابودي يكسري موجودات زنده درياي خزر را فراهم مي كند.
** نفي نگاه اقتصادي به محيط زيست
اين استاد زيست شناسي دانشگاههاي كشور شيوع بسياري از بيماري ها در قرن اخير را نتيجه تغييرات زيست محيطي دانست و گفت : وجود بيماري هايي همچون آنفلوانزاي مرغي و جنون گاوي به خاطر تغييرات در اكوسيستم محيط زيست است كه توسط انسان ها صورت گرفته است.
وي افزود : متاسفانه نگاه ما به مسائل محيط زيستي ، اقتصادي است و ما جنگل ها را به خاطر فروش چوب آن از بين برده ايم اما جنگل جزئي از منابعي است كه افزايش آبي را فراهم مي كند و ما در توسعه جنگل كارنامه درخشاني نداريم.
** بازي دو سر باخت
صفاييان انتقال آب درياي خزر را به زيان هر دو استان مازندران و سمنان دانست و گفت : انتقال آب درياي خزر به سمنان شايد در كوتاه مدت براي سمنان مفيد باشد ، اما در درازمدت براي هر دو استان مشكل ساز خواهد بود.
وي توضيح داد : نمك هاي حاصل از تصفيه آب شور مي تواند به يك معضل جدي براي مازندران تبديل شود ، براي اين كه حجم زيادي از نمكي كه با تصفيه آب شور در سواحل جمع مي شود ، شهرهاي مازندران را به كوير تبديل مي كند.
اين استاد دانشگاه گفت : انتقال هر متر مكعب آب درياي خزر به كوير مركزي 10 هزار ريال هزينه در بردارد كه اين امر به هيچ عنوان اقتصادي نيست .
وي افزود : با فرض اينكه آب به سمنان منتقل شود ، به علت گرماي هوا و كويري بودن ، تبخير آب در آن منطقه 80 برابر بيشتر از استان هاي شمالي است و اين وضعيت آب و هوايي آب منتقل شده به سمنان را به طور كامل مي بلعد.
** صيادي در خزر تعطيل
صفاييان گفت : از سوي ديگر صيادان مازندراني بخصوص در مناطق شرق استان با چالش جدي رو به رو خواهند شد براي اين كه هم اكنون نيز آنان براي تامين معيشت از راه صيادي با مشكل مواجه هستند.
وي افزود : اگر يك روزي به اين نتيجه رسيده ايم كه آب درياي خزر به كوير مركزي انتقال يابد ، ابتدا بايد پنج سال بر روي اين طرح مطالعه دقيق شود و به همان اندازه اي كه از آب درياي خزر استفاده مي شود ، بايد جايگزين آن هم به درياي خزر جاري شود.
صفائيان گفت : اميدواريم مسئولان اقداماتي انجام ندهند كه درياي خزر همانند درياچه اروميه و زاينده رود دچار مشكل شود.
دكتر نصرت‌الله صفاييان استاد اكولوژي دانشگاه مازندران و از صاحبنظران در عرصه بوم‌شناسي است.
او زاده لرستان است و كارشناسي ارشد اكولوژي و دكترا در مهندسي اكولوژي عمومي و كاربردي را از دانشگاه علوم و تكنيك مونپليه فرانسه اخذ كرده است.
دكتر صفاييان علاوه بر فعاليت‌هاي دانشگاهي ، كتابي به نام ' اكولوژي و محيط زيست خودموني ' نوشته است و مقاله‌هاي زيادي هم در باره محيط زيست ميانكاله در نشريه‌هاي جهاني منتشر كرده است.
** معايب بي شمار ، فايده اندك
دكتر محمود شارع پور ، جامعه شناس و استاد دانشگاه هم گفت : انتقال آب بين حوزه اي به لحاظ اقتصادي و اجتماعي بسيار پر هزينه است و تجربه جهاني نشان داده است اين طرح ، معايبش بيشتر از مزاياي آن است.
وي افزود : به عنوان يك جامعه شناس بايد بگويم مطالعات گسترده اي در انتقال آب بين حوزه اي از لحاظ اجتماعي و جامعه شناختي تاكنون انجام داده ام و به اين نتيجه دست يافته ام كه طرح انتقال آب درياي خزر به استان سمنان به هيچ عنوان براي اين دو استان مفيد نخواهد بود.
شارع پور گفت : در مجموع 365 طرح انتقال آب در جهان انجام شد كه نمونه هاي آن در استراليا ، اسپانيا و شيلي است و تمام اين طرح ها اوضاع را پيچيده تر كرده اند و اصل مشكل همچنان حل نشده باقي مانده است.
وي افزود : در هر طرحي كه در اين زمينه در دنيا اجرا شد ، به طور مشترك ابتدا مطرح مي كردند كه هزينه طرح را كساني كه از آب استفاده مي كنند ، مي پردازند ، اما در عمل بار مالي بردوش دولت ها افتاده است.
او ادامه داد : نكته مهم ديگر مشترك در تمامي اين طرح ها هم اين بود كه برآورد هزينه ابتداي كار با هزينه انجام شده در پايان كار بسيار فاصله داشت يعني برآوردها بسيار كمتر از اصل هزينه بوده است.
شارع پور گفت : گفته مي شود با اجراي طرح انتقال آب درياي خزر به كوير مركزي ، بخشي از درآمد ناشي از آن به عنوان غرامت به مبدا پرداخته مي شود ولي تجربه نشان داده است در عمل حتي در كشورهاي بزرگ اروپايي اين اتفاق نيفتاد و هزينه اي پرداخت نشده است.
** پيچيده شدن مشكلات
اين استاد دانشگاه گفت : يكي از مشكلات انتقال آب اين است كه در حوزه دريافت كننده آب ، قيمت زمين ها رشد مي كند ، شهرها توسعه مي يابد ، جمعيت زياد مي شود و اتفاقات ديگري مي افتد كه در نهايت نتيجه آن از هم گسيختگي است .
وي افزود : به لحاظ اجتماعي در تمام كشورهاي دنيا اجراي اين گونه طرح ها ، تنش منطقه اي با دولت را به همراه داشته است و علتش هم اين است كه اين كار تخريب سرمايه اجتماعي براي مبدا انتقال آب به شمار مي رود و باعث نابودي اجتماعات مردمي در استان اهداء كننده آب و گسترش مهاجر در آن مناطق مي شود .
شارع پور گفت : در استان دريافت كننده آب هم شما با افزايش ميزان مصرف و تغيير كاربري زياد اراضي مواجه مي شود كه هزينه مالي زيادي را به دنبال دارد و به تبع آن فساد مالي در اجراي اين چنين طرح هايي گسترده است.
اين جامعه شناس افزود : انتقال آب درياي خزر به سمنان يك طرحي است كه بسيار براي كشور هزينه دارد و در نهايت جز تخريب محيط زيست و بروز تنش هاي اجتماعي و نابودي درياي خزر چيز ديگري به ارمغان نمي آورد.
دكتر شارع پور متولد سال 1345 است كه تحصيلات دانشگاهي خود را در دوره كارشناسي رشته علوم اجتماعي با گرايش پژوهشگري در دانشگاه تهران آغاز كرد ، مدرك كارشناسي ارشد رشته جامعه شناسي را هم از همين دانشگاه گرفت و براي ادامه تحصيل به استراليا رفت و دكترايش را هم در رشته جامعه شناسي در سال 1376 از دانشگاه ملي استراليا دريافت كرد.
وي هم اكنون عضو هيات علمي و دانشيار دانشگاه مازندران است .
7328/1654/1899

انتهای پیام /*

[ منبع این خبر سایت ایرنا-اجتماعی می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «چالش هاي زيست محيطي و اجتماعي انتقال آب درياي خزر» اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت ایرنا-اجتماعی منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات