استقلال‌اسکاتلند؛ چالشی‌تازه برای بریتانیا و اتحادیه‌اروپا

استقلال‌اسکاتلند؛ چالشی‌تازه برای بریتانیا و اتحادیه‌اروپا

رصد/ یادداشت پیش رو در پایگاه تحلیلی«رصد» منتشر شده وانتشار آن در آخرین خبر الزاما به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست.

۱۸ سپتامبر ۲۰۱۴ (۲۷ شهریور)، برای بریتانیا روز سرنوشت سازی خواهد بود؛ کشوری که روزی خورشید در امپراطوریش غروب نمی کرد، حالا برای تجزیه نشدن دست و پا می زند. هنوز نمی توان با قطعیت از استقلال اسکاتلند سخن گفت. مخالفان و موافقان این موضوع به شدت در حال فعالیت و تاثیرگذاری بر آرای مردم هستند. نظرسنجی ها هم از رقابت شانه به شانه این دو گروه حکایت دارد. به گفته جورج آزبورن وزیر دارایی بریتانیا ” برنده در لحظات آخر تعیین خواهد شد”. به نظر می رسد سرنوشت بریتانیا در دست کسانی است که هنوز تصمیم نگرفته اند به این همه پرسی پاسخ مثبت بدهند یا با آن مخالفت کنند. اما پیروزی موافقان و استقلال اسکاتلند، پیامدهای مهمی برای بریتانیا و حتی اتحادیه اروپا خواهد داشت.

با استقلال اسکاتلند، کشور واحدی که حدود ۳۰۰سال پیش شکل گرفت تجزیه می شود. انگلستان و اسکاتلند با تصویب “قانون وحدت انگلستان و اسکاتلند” در سال ۱۷۰۶ در پارلمان‌های دو کشور و امضای “پیمان وحدت” در سال ١٧٠٧، کشور واحد “بریتانیا” را ایجاد کردند. به دنبال آن دولت اسکاتلند منحل شد و دولت مرکزی لندن اختیارات آن را به عهده گرفت. منطقه اسکاتلند که حدود پنج و نیم میلیون نفر جمعیت دارد در شمال جزیره بریتانیای کبیر واقع شده و حدود ۷۸ هزار کیلومتر مربع نیز وسعت دارد که حدود یک سوم خاک بریتانیا را تشکیل می دهد.

تمایلات قدیمی برای جدایی

تمایل اسکاتلندی ها برای استقلال موضوع جدیدی نیست. آن ها همواره از تبعیض دولت مرکزی و پایین بودن اختیارات خود ناراضی بوده اند. از اوایل قرن بیستم تمایلات استقلال خواهانه در میان اسکاتلندی­ها شکل گرفت و به دنبال آن با افول جهانی امپراطوری بریتانیا و استقلال مستعمراتش، صدای اسکاتلندی ها نیز برای استقلال بلندتر شد. آن ها در سال ۱۹۳۴ “حزب ملی اسکاتلند” را تاسیس کردند که از آن زمان تاکنون رهبری جریان استقلال خواهی اسکاتلند را بر عهده دارد. اقداماتی نیز در این راستا صورت گرفت. اولین همه­پرسی استقلال نسبی اسکاتلند در اول مارس ۱۹۷۹ برگزار شد که به دلیل به حدنصاب نرسیدن شرکت­کنندگان در آن با شکست روبه­رو شد. در همه­پرسی بعدی در ۱۱ سپتامبر ۱۹۹۷، اسکاتلند توانست مجلس مخصوص به­خود را داشته باشد؛ این مجلس که در شهر ادینبرگ اسکاتلند واقع بوده و به هالیرود مشهور است، در مورد قوانین خرد و منطقه­ای اسکاتلند تصمیم­گیری می­کند اگرچه تصویب آن­ها مستلزم تایید دولت مرکزی در انگلیس می­باشد. در حال حاضر نیز الکس سالموند رئیس حزب ملی اسکاتلند، رهبری جنبش جدایی­طلبان اسکاتلند را بر عهده دارد و با تبلیغات گسترده­ای علیه حکومت مرکزی در لندن، در تلاش برای جلب رای مردم اسکاتلند برای حضورشان در رای­گیری و موافقت با استقلال این منطقه از بریتانیا می­باشد [۱]. به نظر می رسد که این بار شانس اسکاتلند برای استقلال بیشتر از پیش است.

چرا استقلال؟

اگرچه ممکن است گروه هایی در اسکاتلند با رجوع به گذشته به دنبال احیای هویتی باشند و دیگر چندان به بریتانیا احساس تعلق نکنند، اما به نظر می رسد که انگیزه های اصلی آن ها برای استقلال، اقتصادی باشد. آن ها در بسیاری از موارد با دولت بریتانیا اختلاف نظر دارند. از جمله این موارد، موضوع بودجه خبرگزاری بی­بی­سی است؛ اسکاتلندی ها معتقدند این رسانه با وجود مالیات ها و هزینه های زیادی که بر آن ها تحمیل کرده خدمات چندانی به آن ها ارائه نمی دهد. با وجود اینکه بی بی سی اسکاتلند چند سال است که در این منطقه فعالیت دارد، اما آن ها معتقدند که با صرف هزینه کمتر می توانند شبکه مختص به خود را داشته باشند. انگیزه مهم دیگر اسکاتلندی ها برای استقلال، منابع عظیم نفت دریای شمال است. طرفداران استقلال اسکاتلند معتقدند با در دست گرفتن منابع نفتی حوزه اسکاتلند، این کشور می­تواند به یکی از کشورهای ثروتمند منطقه تبدیل شود. همچنین، ادینبرگ و نیز ابردین در شرق و گلاسگو در غرب اسکاتلند از مراکز مهم تجاری در اروپا و بریتانیا بوده و آب­های این مناطق از حیث ماهیگیری نیز حائز اهمیت هستند و اسکاتلندی­ها از اینکه مجبورند این مراکز مهم تجاری و ماهیگیری خود را با بریتانیایی­ها تقسیم کنند ناراضی هستند[۲]. همه این انگیزه ها باعث شده است تا مردم اسکاتلند به طور فزاینده ای به استقلال تمایل پیدا کنند و برای اولین بار در برخی نظرسنجی ها طرفداران استقلال از مخالفان آن در اسکاتلند پیشی بگیرند.

پیامدهایی برای بریتانیا

مهمترین چالش یک اسکاتلند مستقل برای بریتانیا می تواند احتمال پیوستن آن به پیمان شنگن و هجوم سیل مهاجران به این منطقه باشد. در این صورت، بریتانیا که همواره با پیوستن به شنگن مخالفت کرده است شاهد پیشروی این پیمان تا مرزهای خود خواهد بود
اگرچه دولت بریتانیا مساله همه پرسی برای استقلال را پذیرفته است و وانمود می کند که با استقلال اسکاتلند مخالفتی نخواهد کرد اما در هفته های اخیر و به ویژه با انتشار برخی نظر سنجی ها که حاکی از تمایل اکثریت اسکاتلندی ها برای استقلال بود، نگرانی های دولت مرکزی در این باره افزایش یافته است و تلاش ها برای جلوگیری از استقلال اسکاتلند تشدید شده است. اعلام وزیر دارایی بریتانیا مبنی بر ارائه طرحی برای افزایش اختیارات پارلمان اسکاتلند، که الکس سموند وزیر اول دولت محلی اسکاتلند و رهبر موافقان استقلال آن را “رشوه‌ای از سر ترس” توصیف کرد، و سفر مشترک رهبران سه حزب اصلی بریتانیا به اسکاتلند در هفته جاری برای جلوگیری از استقلال اسکاتلند از مهمترین مصادیق این مساله هستند.

استقلال اسکاتلند پیامدهای مهمی برای کل بریتانیا دارد. مهمترین تحول در نتیجه جدایی اسکاتلند این است که بریتانیا ۳۲ درصد از مساحت خود را از دست می دهد. و در آن صورت، این کشور با توجه به جمعیت زیاد از لحاظ تراکم جمعیت از چهل و پنجمین به بیست و نهمین کشور جهان صعود می کند و تبدیل به یک کشور “شلوغ” می شود. از سوی دیگر، اسکاتلند هم اکنون حدود ۷ درصد صادرات کل بریتانیا را به خود اختصاص داده است که این مساله می تواند تاثیراتی بر اقتصاد بریتانیا بگذارد. نکته دیگر اینکه جدایی اسکاتلند می تواند بر صحنه سیاسی بریتانیا نیز تاثیرگذار باشد و موضع حزب محافظه کار را در رقابت های سیاسی تقویت کند. زیرا اکثریت کرسی های این منطقه متعلق به حزب کارگر و همچنین حزب لیبرال دموکرات است[۳].

مهمترین چالش یک اسکاتلند مستقل برای بریتانیا می تواند احتمال پیوستن آن به پیمان شنگن و هجوم سیل مهاجران به این منطقه باشد. در این صورت، بریتانیا که همواره با پیوستن به شنگن مخالفت کرده است شاهد پیشروی این پیمان تا مرزهای خود خواهد بود. بر این اساس، از هم اکنون مساله لزوم کنترل مرزها در صورت استقلال اسکاتلند مطرح می شود. علاوه بر این ها، استقلال اسکاتلند پایان ماجرا نخواهد بود و باعث بروز مسائل و مشکلات جدیدی بین دوطرف می گردد مانند این که میزان سهم اسکاتلند از بدهی های بریتانیا چقدر خواهد بود؟ سهم اسکاتلند از دارایی های بریتانیا که ذخایر نفت و گاز و طلای بانک انگلیس را شامل می شود به چه میزان است؟ حوزه های نفتی چگونه تقسیم خواهد شد؟ واحد پول و مبادلات پولی و مالی اسکاتلند با بریتانیا چه خواهد بود؟ ممکن است همه پرسی استقلال اسکاتلند رای نیاورد اما در این صورت نیز مساله اسکاتلند پایان یافته قلمداد نمی شود و به نظر می رسد طرفداران استقلال به تلاش های خود ادامه دهند.

چالشی برای اتحادیه اروپا

چالش جنبش های استقلال خواهی در کشورهای عضو برای اتحادیه اروپا موضوع جدیدی نیست و محدود به اسکاتلند هم نمی شود. مساله کوزوو، جدایی­طلبی ایالات باسک و کاتالونیا در اسپانیا، فعالیت ناسیونالیست­ های جزیره کرس برای جدایی از فرانسه، گرایش‌های جدایی­طلبانه در شمال ایتالیا، شکاف بین فلاندر شمالی (که ساکنان آن به زبان هلندی صحبت می‌کنند و خواستار الحاق به هلند هستند) و والونیای جنوبی (که به زبان فرانسه صحبت می‌کنند) در بلژیک، جزایر فاروئه در دانمارک که سرزمینی نیمه خودمختار است و سالانه مبلغی معادل ۱۷۰ میلیون دلار کمک مالی از سوی دولت دانمارک دریافت می­کند، جبهه آزادی ژورا (FLJ) در سوئیس که از ۳۰ سال پیش خواستار استقلال ایالت «ژورا” از کنفدراسیون سوئیس است، خودمختاری استان ویودین (Voivodine) در صربستان و تمایل مجارهای ساکن ترانسیلوانیای رومانی برای خودمختاری از مهمترین کانون­های جدایی­طلبی در اتحادیه اروپا هستند.

اما تحقق استقلال اسکاتلند می تواند تبدیل به الگویی برای سایر جنبش ها شود و به تشدید این جریانات و درگیر ساختن بیشتر اتحادیه اروپا و دولت های عضو بیانجامد. در قوانین و قراردادهای اتحادیه اروپا ترتیبات مشخصی برای مواجهه با مساله جدایی­طلبی ذکر نشده و نهاد خاصی نیز برای پرداختن به این مساله تعیین نشده است. از سوی دیگر، این اتحادیه در مقابل این موضوع در تنگنا قرار می­گیرد زیرا از یک طرف با مساله حق تعیین سرنوشت و دموکراسی‌خواهی مواجه است و از طرف دیگر، یکی از طرف­های این معادله دولت های عضو اتحادیه اروپا است. بنابراین اتحادیه اروپا با نگرانی و احتیاط به این اقدامات واکنش نشان می­ دهد.

منابع:

۱و۲- محمد جواد بختیاری، ” بررسی ماهیت و ابعاد همه پرسی استقلال اسکاتلند از بریتانیا”، قابل دسترسی در :

http://europessi.com/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA/142-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C

3- “بدون اسکاتلند بر سر بریتانیا چه می آید؟” قابل دسترسی در: http://www.bbc.co.uk/persian/world/2014/09/140910_an_scotland_uk.shtml

*عزیزالله حاتم‌زاده

[ منبع این خبر سایت خبر ایرونی می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «استقلال‌اسکاتلند؛ چالشی‌تازه برای بریتانیا و اتحادیه‌اروپا» اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت خبر ایرونی منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات